تکامل گلزنی لامین یامال؛ چرا او حالا خطرناکتر از همیشه است؟
ارت ده روش/نیویورک تایمز
لحظهای تصور کنید که یک گل از لامین یامال را در ذهنتان مجسم میکنید. احتمالاً تصویری که به ذهنتان میآید، چیزی شبیه این است:
یامال توپ را در سمت راست زمین دریافت میکند، به داخل میزند و توپ را روی پای چپش میآورد و سپس با شوتی محکم، گوشه بالایی یا پایینی سمت چپ دروازه را هدف میگیرد. بیشتر مدافعان میدانند قرار است چه اتفاقی بیفتد، اما این حرکت که روی کاغذ ساده به نظر میرسد، بارها آنقدر مؤثر بوده که متوقف کردنش تقریباً غیرممکن شده است.
این نوجوان با دو گلی که در ۳۱ اوت مقابل رایو وایکانو به ثمر رساند، به جوانترین بازیکن تاریخ بارسلونا تبدیل شد که به رکورد ۵۰ گل در رده بزرگسالان باشگاهی میرسد. یامال در حالی به این رکورد رسید که تنها ۱۹ سال و ۴۹ روز داشت؛ یکی از مجموعه رکوردهایی که از زمان تبدیل شدنش به جوانترین گلزن تاریخ لالیگا در اکتبر ۲۰۲۳، یکی پس از دیگری به نام او ثبت شدهاند.
در میان همنسلانش، کیلیان امباپه در ۱۹ سال و ۲۴۱ روزگی به ۵۰ گل رسید، در حالی که ارلینگ هالند برای رسیدن به این تعداد گل ۲۰ سال و ۱۹۶ روز داشت. لیونل مسی ۲۱ ساله بود و کریستیانو رونالدو در ۲۲ سالگی به این رکورد رسید.
البته یکی از عوامل مهم، حضور یامال در بالاترین سطح فوتبال حرفهای از همان ۱۶ سالگی است. او تاکنون ۱۵۶ بازی برای بارسلونا انجام داده است؛ امباپه هنگام رسیدن به ۵۰ گل، ۱۰۶ بازی انجام داده بود و هالند تنها ۷۸ بازی.
اما گلزنی یامال چگونه تکامل پیدا کرده است؟ خب، آن شوت کاتدار با پای چپ به سمت گوشه بالای سمت چپ دروازه همچنان یکی از حرکات ثابت اوست، اما حالا یامال در زرادخانه خود سلاحهای بسیار بیشتری دارد…
یامال نخستین گلش برای اسپانیا را یک ماه پیش از نخستین گلش برای بارسلونا، در سپتامبر ۲۰۲۳، به ثمر رساند و با این گل به جوانترین گلزن و همچنین جوانترین بازیکن تاریخ تیم ملی اسپانیا تبدیل شد. در هر دو مورد، او در نزدیکی تیر دوم منتظر ماند تا توپ به شکلی مطلوب به او برسد و سپس مقابل گرجستان و گرانادا گلزنی کرد.
پس از گلزنی در نیمهنهایی سوپرکاپ مقابل اوساسونا، جایی که ابتدا مدافع را به سمت خود کشاند و سپس با ضربهای زمینی توپ را به گوشه دروازه فرستاد، نخستین گل از مجموعه گلهای امضادار یامال در حذف بارسلونا مقابل اتلتیک بیلبائو در جام حذفی اسپانیا، در ژانویه ۲۰۲۴، از راه رسید.
او در حالی که توپ را در کناره زمین دریافت کرد، با یک حرکت ظریف از تکل اول عبور کرد و سپس با استفاده از حرکت فریبنده ایلکای گوندوغان، به سمت داخل حرکت کرد. یامال خود را به لبه محوطه جریمه رساند و با یک ضربه کاتدار، توپ را به گوشه پایین دروازه فرستاد.
یک ماه بعد، مقابل مایورکا، شاهد یکی دیگر از گلهای امضادار او بودیم. همانطور که در تصویر زیر میبینیم، یامال پاس را در سمت راست دریافت میکند و با سرعت به سمت بیرون میرود؛ اما ناگهان ترمز میکند، با پایین انداختن شانه مدافع را فریب میدهد، به داخل میزند و توپ را با ضربهای کاتدار به سمت دروازه میفرستد.
یامال در آغاز فصل ۲۵-۲۰۲۴ لایههای بیشتری به تواناییهای گلزنی خود اضافه کرد. در صحنههای زیر، مقابل موناکو در لیگ قهرمانان و اوساسونا در لالیگا، او متوجه میشود که مدافعان و دروازهبان بیش از حد مراقب گوشه دور دروازه هستند؛ بنابراین این بار گوشه نزدیک را هدف میگیرد.
تا این مقطع، یامال تنها یک گل با پای راست به ثمر رسانده بود. اما در دقیقه ۷۷ الکلاسیکوی اکتبر ۲۰۲۴ در سانتیاگو برنابئو، تعداد گلهای او با پای راست دو برابر شد.
فرلان مندی که نگران بود یامال را به پای چپش راه ندهد، فضای زیادی در سمت بیرونی در اختیار او گذاشت. یامال هم از این فرصت استفاده کرد و با شوتی قدرتمند، توپ را به سقف دروازه آندری لونین کوبید.
از آن به بعد، یامال بیش از هر چیز به شوتهای کاتدارش متکی بود. نفوذهای مدافع راست—چه ژول کنده و چه اریک گارسیا—حرکتی ساده و قابل تکرار بود؛ حرکتی که اغلب به دریافت توپ توسط آنها منجر نمیشد، اما برای چند ثانیه تردید و سردرگمی در خط دفاعی حریف ایجاد میکرد؛ فرصتی که یامال به بهترین شکل از آن استفاده میکرد.
گاهی اوقات این نفوذها با اضافه شدن یک هافبک به سمت راست همراه میشد و با توجه به کیفیت بالای بازیکنان بارسلونا، حریف نمیتوانست تمام تمرکز خود را روی مهار یامال بگذارد.
گلهای او مقابل ویارئال، بنفیکا، رئال مادرید در خانه و اسپانیول در زمین حریف نمونههای کاملی از همان نوع گلی هستند که یامال ظاهراً نمیتواند از زدنش دست بکشد و مدافعان هم بههیچوجه نمیتوانند جلویش را بگیرند. دو گل مقابل رئال مادرید و اسپانیول نیز به ترتیب قهرمانی بارسلونا در لالیگا را قطعی کردند.
اما بهترین نمونه از این دست گلها در نیمهنهایی لیگ قهرمانان مقابل اینتر به ثمر رسید. بارسلونا در همان دقایق ابتدایی بازی خانگی با نتیجه ۲-۰ عقب افتاده بود و این گل، تازهترین نمونه از توانایی یامال در در دست گرفتن کنترل یک مسابقه بود. از مجموع ۴۶ گل او در لالیگا و لیگ قهرمانان، ۳۱ گل زمانی به ثمر رسیدهاند که بارسلونا یا عقب بوده یا بازی مساوی بوده است.
در این صحنه، اینتر برای مهار یامال هم از نظر فیزیکی و هم با افزایش تعداد مدافعان تلاش کرد. یامال ابتدا مارکوس تورام را از سر راه برداشت و سپس از سد یک مدافع دیگر عبور کرد تا فضای کوچکی برای شوتزنی پیدا کند. ضربه او بیشتر متکی بر دقت و ظرافت بود تا قدرت؛ در حالی که پنج بازیکن اینتر اطرافش بودند. توپ پس از برخورد به تیر دروازه وارد دروازه شد، پیش از آنکه یان زومر حتی فرصت واکنش پیدا کند.
یک نگاه سریع به نقشه شوتهای یامال بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ نشان میدهد که او بهخوبی یاد گرفته چطور از آن موقعیت شوت بزند و ضربهاش را به سمت دروازه بفرستد.
فصل ۲۶-۲۰۲۵ بار دیگر شاهد تحول دیگری در سبک گلزنی یامال بودیم.
بارسلونا به دلیل مصدومیتهای رافینیا، دیگر بهطور مداوم از نفوذهای او که خط دفاعی حریف را کش میداد، بهره نمیبرد. مارکوس راشفورد نیز که بهصورت قرضی از منچستریونایتد آمده بود، بیشتر ترجیح میداد توپ را به پایش دریافت کند. در خط حمله هم روبرت لواندوفسکی، فران تورس و دنی اولمو بیشتر در بازی پشت به دروازه توانایی داشتند تا فرار به فضای پشت سر مدافعان.
بنابراین، یامال خودش وظیفه فرار به پشت خط دفاعی را بر عهده گرفت. در هر سه گل زیر مقابل ویارئال، الچه و اسپانیول، او بهجای ماندن در کناره زمین، به داخل میزند، زمانبندی فرارش را بهدقت تنظیم میکند تا با پاس عمقی به توپ برسد و سپس کار را با ضربهای تمامکننده به پایان میرساند.
البته در این فصل، نشانههایی از نبوغ فردی یامال هم دیده میشد. گل او در دیدار مقابل کلوب بروژ در لیگ قهرمانان، پس از همکاری خوب با فرمین لوپز، نمونهای از خلاقیت او در یک بازی آشفته بود؛ مسابقهای که در نهایت با تساوی ۳-۳ به پایان رسید.
همچنین میتوان به ضربه قیچی آکروباتیک او مقابل اوویدو اشاره کرد…
لحظهای بعد، او به این پاس عمقی رسید و توپ را با ضربهای دقیق وارد دروازه کرد.
کامنتها