مرز باریک نبوغ و حماقت؛ چرا آرتتا نابغه است و لیام روزنیور سوژه تمسخر؟
مارتین ساموئل/ساندی تایمز:
لیام روزنیور درباره دلایل سقوط و ناکامی‌اش در چلسی صحبت کرده است. او معتقد است که برکناری‌اش هیچ ارتباطی با مسائل فوتبالی نداشته است.
روزنیور ادعا می‌کند آنچه به ضررش تمام شد، تصویری بود که رسانه‌ها از او ساختند.
او در گفت‌وگو با مجله ورزشی فرانسوی «سو فوت» (So Foot) گفت:
«لباس‌هایی که می‌پوشیدم به سوژه شوخی تبدیل شده بودند؛ حتی شیوه صحبت کردنم هم همین‌طور. شبکه‌های اجتماعی یا به‌طور کلی رسانه‌ها می‌توانند افکار عمومی را درباره کیفیت یک بازیکن یا مربی شکل دهند.»
بله، تا حدودی می‌توانند.
اما می‌دانید چه چیزی واقعاً تعیین می‌کند که مردم درباره کیفیت یک سرمربی چه نظری داشته باشند؟
نتایج.
نه لباس‌ها، نه رفتارها، نه منش و شخصیت و نه حتی شیوه بیان و انتخاب کلمات.
فقط نتایج.
همین نتایج بودند که کار روزنیور را تمام کردند. در نهایت، این نتایج هستند که سرنوشت همه مربیان را تعیین می‌کنند؛ چه خوب باشند و چه بد.
و یک نفر وجود دارد که این موضوع را به‌خوبی ثابت می‌کند: میکل آرتتا.
تصور کنید آرتتا در مقام سرمربی آرسنال نتایج خوبی نمی‌گرفت.در آن صورت، او به سوژه تمسخر و خنده همگان تبدیل می‌شد.
تمام رفتارهای عجیب‌وغریبی که امروز به‌عنوان نمونه‌هایی درخشان از مدیریت مدرن بازیکنان شناخته می‌شوند، بیشتر شبیه رفتارهای رئیس مو سیخ‌سیخی (Pointy-Haired Boss) در کمیک‌استریپ‌های «دیلبرت» به نظر می‌رسیدند.
در یکی از این داستان‌های مصور، رئیس مو سیخ‌سیخی می‌گوید:
«همه یکی از این‌ها بردارید و محکم دور سرتان ببندید.»
سپس ادامه می‌دهد:
«هر چند وقت یک بار، از دستگاه مخصوصم به نام کمربند اقتدار استفاده می‌کنم تا شوک‌های الکتریکی دردناکی به شما وارد کنم.»
دیلبرت می‌پرسد:
«وقتی عملکردمان بد باشد؟»
رئیس پاسخ می‌دهد:
«خب،میتونه یه دلیلش این باشه!»
در ماه سپتامبر، پیش از دیدار خارج از خانه آرسنال مقابل ساندرلند، آرتتا فاش کرد که گاهی عمداً برنامه آماده‌سازی بازیکنانش پیش از مسابقه را مختل می‌کند تا آن‌ها برای اتفاقات غیرمنتظره آماده شوند.
او توضیح داد:
«گاهی خیلی دیر به ورزشگاه می‌رسیم، برنامه معمول را تغییر می‌دهیم و ناگهان بازیکنان مجبور می‌شوند کار متفاوتی انجام دهند.»
«گاهی وعده‌های غذایی را به تأخیر می‌اندازیم، زمان حرکت اتوبوس را عقب می‌اندازیم، از مسیر متفاوتی به ورزشگاه می‌رویم، دمای رختکن را بالا می‌بریم یا تعداد تخت‌های ماساژ را کاهش می‌دهیم.»
«چون باید بتوانیم خودمان را با شرایط مختلف وفق دهیم تا در روز مسابقه هیچ اتفاقی غافلگیرمان نکند.»
و بعد از تمام این حرف‌ها، آرسنال به میدان رفت و ساندرلند را با نتیجه ۲ بر صفر شکست داد.
این ششمین پیروزی از مجموعه هفت برد متوالی آرسنال در تمام رقابت‌ها در آغاز فصل بود.
بنابراین، همه‌چیز برای آرتتا خوب است و جایگاهش هم کاملاً امن به نظر می‌رسد.
اما حالا تصور کنید آرتتا لباس‌های زیر تمام بازیکنان را پنهان می‌کرد یا به‌جای ابزارهای تحلیل تاکتیکی، مجموعه‌ای از قسمت‌های برنامه کودکانه «خرس در خانه بزرگ آبی» (Bear in the Big Blue House) را در اختیارشان قرار می‌داد؛ آن هم در شرایطی که آرسنال مرتب شکست می‌خورد.
در چنین وضعیتی، او بی‌رحمانه مورد تمسخر قرار می‌گرفت و همه رفتارهایش به سوژه طنز تبدیل می‌شدند.
آنچه آرتتا را به مربی مقتدر و نفر اول لیگ برتر انگلیس تبدیل کرده، جایگاهی است که آرسنال در صدر جدول دارد.
و آنچه باعث شد روزنیور به «دیوید برنتِ چلسی» تبدیل شود، سقوط آزاد نتایج تیمش بود؛ سقوطی که شغل خودش را هم با خود به پایین کشید.
هفت یک:دیوید برنت شخصیت اصلی مجموعه کمدی بریتانیایی «آفیس» است؛ مدیری که با رفتارهای عجیب، خودنمایی و تلاش‌های ناموفقش برای تأثیرگذاری بر دیگران، اغلب به شخصیتی مضحک تبدیل می‌شود.
نکته جالب اینجاست که روزنیور دقیقاً همان مربی‌ای بود که دوران حضورش در چلسی را با شش پیروزی در هفت مسابقه آغاز کرد و بسیاری او را مربی‌ای نوآور و تأثیرگذار می‌دانستند.
اما همه‌چیز در ۱۶ مسابقه بعدی تغییر کرد.
چلسی در آن ۱۶ بازی فقط چهار بار پیروز شد؛ آن هم در حالی که دو پیروزی مقابل هال سیتی و پورت ویل، تیم‌هایی خارج از لیگ برتر، به دست آمد.
یک پیروزی دیگر هم مقابل ولورهمپتون بود؛ تیمی که اگرچه نامش در لیگ برتر دیده می‌شد، اما از نظر کیفیت عملاً تیمی در سطح چمپیونشیپ بود.
همین نتایج بودند که روزنیور را به هدف انتقادها تبدیل کردند.
در این دوره، تصمیمات مهم او نیز نتیجه معکوس دادند.
برای مثال، کنار گذاشتن روبرت سانچز و استفاده از فیلیپ یورگنسن درون دروازه مقابل پاری‌سن‌ژرمن تصمیمی بود که به ضرر چلسی تمام شد.
همچنین صحنه‌هایی مانند حلقه زدن بازیکنان چلسی در دایره میانی زمین پیش از شکست خانگی مقابل نیوکاسل یونایتد باعث شدند روزنیور بیش‌ازپیش در معرض انتقاد و تمسخر قرار بگیرد.
«احترام گذاشتن به توپ» ــ همان توضیح عجیب‌وغریبی که روزنیور برای گردهمایی بازیکنان پیش از مسابقه ارائه کرده بود ــ در واقع ایده ویلی ایسا بود؛ مسئول حمایت و توسعه بازیکنان که از ورزش راگبی لیگ به چلسی آمده بود.
بااین‌حال، این روزنیور بود که آن عبارت سرنوشت‌ساز را بر زبان آورد و پس از آن، به خاطر ژست‌های روشنفکرانه و ادبیات متظاهرانه‌اش مورد تمسخر قرار گرفت.
البته اگر چلسی آن مسابقه را می‌برد، همه‌چیز متفاوت بود.
در آن صورت، مفهوم «احترام گذاشتن به توپ» احتمالاً به‌عنوان یک شاهکار مدیریتی بازتعریف می‌شد؛ روشی هوشمندانه برای بازسازی اعتمادبه‌نفس بازیکنان پس از شکست سنگین در فرانسه.
اما چون چلسی شکست خورد، این اقدام به نمونه دیگری از مدیریت مبتنی بر نمایش‌های ساختگی و استفاده از اصطلاحات پرطمطراق تبدیل شد.
درست شبیه اتهاماتی که پیش‌تر به میکل آرتتا وارد می‌شد؛ البته پیش از آنکه روایت عمومی درباره او تغییر کند.
جنبش «آرتتا باید برود» (Arteta Out) هنوز هم در گوشه‌های عجیب‌وغریب اینترنت وجود دارد.
حالا اعضای این جنبش که تعدادشان روزبه‌روز کمتر می‌شود، از فوتبال کسل‌کننده آرسنال شکایت می‌کنند و سبک بازی تیم فعلی را با تیم‌هایی مقایسه می‌کنند که آرسن ونگر هدایتشان را بر عهده داشت.
اما پیش‌تر، زمانی که آرسنال قهرمان نمی‌شد، همین مخالفان بیشتر روی نمایشی و حقه‌مانند بودن روش‌های مدیریتی آرتتا تمرکز می‌کردند.
برای مثال، درخت زیتونی که آرتتا به محل تمرین آرسنال آورد تا نمادی از رشد، تاب‌آوری و این باور بنیادین باشد که رسیدن به عظمت واقعی به صبر، مراقبت و توجه وسواس‌گونه به جزئیات نیاز دارد.
یا سگ لابرادور شکلاتی‌رنگی به نام «وین» (Win) که برای تقویت روحیه بازیکنان به مجموعه تمرینی آورده شد.
یا آن شام تیمی که آرتتا در جریانش جیب‌برهای حرفه‌ای استخدام کرد تا وسایل بازیکنان را بدزدند و از این طریق، اهمیت هوشیاری و توجه به محیط اطراف را به آن‌ها آموزش دهد.
و البته پخش سرود معروف «هرگز تنها قدم نخواهی زد» (You’ll Never Walk Alone) در جریان تمرینات تا بازیکنان آرسنال به فضای ورزشگاه آنفیلد عادت کنند.
و بعد، آرسنال در همین فصل به آنفیلد رفت و برای نخستین بار از دوم سپتامبر ۲۰۱۲ در یک مسابقه لیگ برتری در خانه لیورپول به پیروزی رسید؛ زمانی که برندان راجرز هنوز نخستین فصل حضورش روی نیمکت لیورپول را سپری می‌کرد.
پس حالا چه کسی احمق به نظر می‌رسد؟
قطعاً نه آرتتا!
تا زمانی که آرسنال به پیروزی‌هایش ادامه می‌دهد، آرتتا می‌تواند هر تعداد گیاه، سگ و دزد خرده‌پا که دلش می‌خواهد به کار بگیرد. همه این‌ها بخشی از جادوی او محسوب خواهند شد.
ادی ایزارد، کمدین بریتانیایی، زمانی گفته بود:
«باحال بودن چیزی است که جوان‌ها به دنبالش هستند. این مفهوم روی یک دایره قرار دارد. یک طرف دایره، شبیه یک احمق به نظر می‌رسید؛ کمی جلوتر، ظاهری معمولی دارید؛ بعد کم‌کم باحال می‌شوید، باحال‌تر و باحال‌تر، تا جایی که به فردی بسیار جذاب و امروزی تبدیل می‌شوید و بعد، با ادامه حرکت روی همان دایره، دوباره شبیه یک احمق به نظر می‌رسید!»
او برای توضیح این موضوع به یک مثال اشاره کرد:
اگر مثل جیمز دین یک چوب کبریت در گوشه دهانتان بگذارید، باحال به نظر می‌رسید؛ اما اگر چوب کبریت دومی را هم در گوشه دیگر دهانتان قرار دهید، آن‌وقت…
و این دقیقاً همان کاری است که نتیجه مسابقه در فوتبال انجام می‌دهد: تعیین می‌کند هر فرد در کدام نقطه از دایره باحال بودن یا مضحک به نظر رسیدن قرار بگیرد.
رقص کوتاه آلن پاردیو را به یاد دارید؟ همان زمانی که کریستال پالاس در فینال جام حذفی انگلیس در سال ۲۰۱۶ مقابل منچستریونایتد به گل برتری رسید؟
اگر پالاس در نهایت پیروز می‌شد و نخستین جام تاریخ باشگاه را به دست می‌آورد، آن رقص به میمی اینترنتی با معنایی کاملاً متفاوت تبدیل می‌شد.
حتی شاید پاردیو می‌توانست با شرکت در مسابقه تلویزیونی رقص «Strictly Come Dancing» مبلغ قابل‌توجهی به‌عنوان پاداش دوران بازنشستگی‌اش به جیب بزند!
اما در واقعیت، منچستریونایتد به بازی برگشت و در وقت‌های اضافه با نتیجه ۲ بر یک پیروز شد.
از آن زمان تاکنون، پاردیو هرگز نتوانسته از زیر سایه آن شادی گل خودجوش خلاص شود؛ شادی‌ای که به دلایلی کاملاً اشتباه در خاطره‌ها ماندگار شد.
حالا او به همان مردی تبدیل شده که در تبلیغ سرویس سفارش غذای اوبر ایتس (Uber Eats)، سم آلاردایس خیارهایش را می‌دزدد!
البته روزنیور در حال حاضر وضعیت بسیار بهتری از پاردیو دارد.
تیم پاریس اف‌سی تحت هدایت او در رتبه سوم لیگ یک فرانسه قرار گرفته است؛ بالاتر از باشگاه‌های باسابقه‌تر و شناخته‌شده‌تری مانند مارسی، لیون و موناکو.
او دیگر به‌هیچ‌وجه شخصیتی مضحک و سوژه خنده دیگران محسوب نمی‌شود.
از طرف دیگر، نتایج تیمش دوباره خوب شده‌اند؛ فقط دو شکست در ده مسابقه.
تنها چیزی که می‌تواند روزنیور را احمق جلوه دهد، این است که واقعاً باور داشته باشد این دو موضوع، یعنی نتایج تیمش و تصویری که افکار عمومی از او دارند، هیچ ارتباطی با یکدیگر ندارند.
کامنت‌ها