مورینیو دوباره بوی پیروزی را حس می‌کند؛ این بار با امباپه
جیمز هورنکاسل/نیویورک تایمز:
از زمان بازگشت ژوزه مورینیو به رئال مادرید، بارها و بارها نسخه‌های مختلفی از یک سؤال از او پرسیده شده است: با این ژوزه مورینیو چه باید کرد؟ منظور، ژوزه مورینیوی ۶۳ ساله است. آیا او واقعاً تا این اندازه با مورینیویی که بیش از یک دهه پیش رئال مادرید را ترک کرد، متفاوت شده است؟
«من خیلی تغییر کرده‌ام.» مورینیو در گفت‌وگویی با ال‌چیرینگیتو این ادعا را مطرح کرد. آن بدگمانی‌های همیشگی، ندانستن اینکه به چه کسی می‌توان اعتماد کرد و آن فضای فرساینده؛ ظاهراً همه این‌ها دیگر به گذشته تعلق دارند. مورینیو تأکید کرد: «خیلی پخته‌تر شده‌ام، احساساتی نیستم و کنترل بیشتری روی خودم دارم.» حالا وقتی در راهروهای والدبباس قدم می‌زند، دیگر دشمنی را درون باشگاه نمی‌بیند.
آن‌قدر زمان گذشته که مورینیو این روزها حتی می‌تواند درباره آن دوران شوخی کند. او دیگر خودش را بیش از حد جدی نمی‌گیرد. کتاب جنجالی دیگو تورس که از فضای مسموم دوران حضور او در باشگاه پرده برداشت؛ ماجرای «موش» یا همان خبرچین داخل تیم؛ اختلافش با ایکر کاسیاس. چیزهایی که حالا مورینیو می‌تواند از آن‌ها برای شوخی با خودش استفاده کند.
نمونه‌اش اتفاقی بود که هفته گذشته رخ داد. یکی از خبرنگاران حاضر در جمع خبرنگاران مادرید به او گفت: «خیلی از افرادی که در باشگاه کار می‌کنند می‌گویند شما نسبت به دوره اول حضورتان، خیلی آرام‌تر و ریلکس‌تر شده‌اید.»
برق شیطنتی در چشمان مورینیو درخشید. لبخندی زد و گفت: «آها! پس همین الان یه چیز مهم به من گفتی؛ تو با آدم‌هایی که اینجا کار می‌کنن در ارتباطی!» حرفش که تمام شد، جمع خبرنگاران مادرید یک‌صدا به خنده افتاد.
منتقدان مورینیو همچنان معتقدند که او دیگر آن میل و عطش سابق برای کسب جام‌ها را ندارد. اما یک چیز هست که این مربی پرتغالی هیچ‌وقت از دست نداده: حس شوخ‌طبعی‌اش. مورینیو این روزها در تمرینات پیش‌فصل در والدبباس، بارها خودش را در حال خندیدن و شوخی کردن دیده است.
و اما سوژه اصلی این شوخی، آن هم از نوع مثبتش، کیلیان امباپه است.
«او فوق‌العاده است.» مورینیو گفت: «گاهی اوقات در تمرین باعث می‌شود از خنده روده‌بر شوم.»
البته دلیلش این نیست که مورینیو در تمرینات وقتش را صرف دیدن بهترین میم‌های امباپه و خواندن آهنگ معروف «کیلیان دیک-تا-تور!» می‌کند.دلیلش این است که به قول مورینیو، «او بیش از حد خوب است.» شاید همین موضوع باشد که باعث شده آن خبرچین داخل والدبباس از «مورینیویی آرام‌تر و ریلکس‌تر» صحبت کند.
آخرین بار چه زمانی بود که مورینیو می‌توانست روی مهاجمی با چنین استعداد خارق‌العاده‌ای حساب کند؟
وِنگلیس پاولیدیس فصل گذشته در بنفیکا ۳۰ گل به ثمر رساند. او در همین اواخر هم توانست مقابل تیم ملی انگلیسی که جود بلینگام، هم‌تیمی امباپه، را در اختیار داشت، بدرخشد و در ومبلی نقشی کلیدی در پیروزی‌ای ایفا کند که یونانی‌ها به این زودی‌ها فراموشش نخواهند کرد.
با این حال، از نگاه مورینیو، امباپه «در سطحی استراتوسفری بازی می‌کند.»
در فنرباغچه، یوسف النصیری ۲۰ گل به ثمر رساند. ادین ژکو، که حالا در سال‌های پایانی دوران حرفه‌ای‌اش به سر می‌برد، هم در کنار او حضور داشت و از او حمایت می‌کرد. با این حال، نکته اینجاست: مورینیو همچنان همان جمله را تکرار می‌کند: «امباپه فوق‌العاده است.»
در رم، مورینیو روملو لوکاکو، بازیکن سابقش در منچستریونایتد، را به‌صورت قرضی به خدمت گرفت. او پائولو دیبالا را هم بسیار دوست داشت. هر زمان که این بازیکن آرژانتینی به میدان می‌رفت، به قول مورینیو، «موسیقی دیگری به گوش می‌رسید.» آخرین جام مورینیو، یعنی لیگ کنفرانس اروپا، در فصلی به دست آمد که تامی آبراهام ۲۷ بار موفق به گلزنی شد.
«اما امباپه تاریخ‌ساز شده است.»
برای پیدا کردن بازیکنی در همان سطح نادر و دست‌نیافتنی، احتمالاً باید به دوران حضور مورینیو در تاتنهام برگردیم؛ جایی که او با هری کین کار می‌کرد. اما آن دوران حالا مدت‌هاست گذشته است. پنج سال است که مورینیو بازیکنی در این کلاس و سطح در اختیار نداشته است.
تعجبی ندارد که مورینیو حالا در والدبباس، مثل یک بازیکن بلک‌جک در کازینو رویال، با اعتمادبه‌نفس پای میز نشسته و از شانس تازه‌اش لذت می‌برد.شانس به او رو کرده است. بعد از اینکه روزهای سختی را پشت سر گذاشت، کارتی که حالا برمی‌گرداند چیزی فراتر از یک «۹» است؛ یک آس است و مورینیو نمی‌تواند احساس واقعی‌اش را پنهان کند. با امباپه‌ای که برگ برنده‌اش در آستین است، مورینیو باور دارد که می‌تواند برنده شود. دوباره مستندهای نتفلیکس بسازد. دوباره «خاص» باشد. بالاخره کیلیان شبیه خود اوست؛ او از آن آدم‌هایی نیست که زیر فشار کم می‌آورند.
با این حال، رئال مادرید، همان‌طور که هواداران همچنان به او یادآوری می‌کنند، فصل گذشته را بدون کسب حتی یک جام به پایان رساند. و اصلاً دلیل حضور مورینیو در اینجا همین است.
مورینیو گفت: «این وظیفه من نیست که درباره کاری که کیلیان فصل گذشته انجام داد قضاوت یا آن را تحلیل کنم. فصل عجیبی بود؛ فصلی پیچیده برای همه. در نهایت، داستان همیشه همین است. آلوارو آربلوا و ژابی آلونسو تاوانش را پس دادند.»
مورینیو ادامه داد: «من همیشه می‌گویم که بردن یا باختن، به عوامل متعددی بستگی دارد… وقتی درباره امباپه از من می‌پرسید، ترجیح می‌دهم به این فکر کنم که کیلیان از اینجا به بعد چه کاری می‌تواند انجام دهد. بازیکنی که می‌توانست در ۱۴ آگوست به ما ملحق شود اما از ۱۲ آگوست خودش را به تمرین می‌رساند، همین موضوع به من چیزهایی می‌گوید. دلیل اینکه می‌خواهد از روز ۱۲ آگوست حاضر باشد این است که می‌خواهد در بازی دوستانه مقابل شالکه، در شرایط مناسبی بازی کند.»
این حرف مورینیو را تحت‌تأثیر قرار داد. حالا او برای این فصل با سگ به شکار می‌رود، نه با گربه؛ کنایه‌ای به اینکه این بار مهاجمی در اختیار دارد که واقعاً می‌تواند شکار را به سرانجام برساند. چهارشنبه‌شب هم مورینیو فرصتی پیدا کرد تا این سگ شکاری را در تعقیب خرگوش ببیند.
برای رئال سوسیداد باید دل سوزاند.برای جون مارتین مدافع میانی این تیم هم همین‌طور. این مدافع به شدت از سوی امباپه اذیت شد. لحظه‌ای از او فاصله گرفت. روی شانه چپش نگاه کرد و فدریکو والورده را دید که با سرعت به سمت دروازه می‌رود. بعد شانه راستش را نگاه کرد و امباپه را دید که پاس را دریافت کرده و پشت سر او به حرکت درآمده است. این محصول ۲۰ ساله آکادمی، که همین حالا سابقه پوشیدن پیراهن تیم ملی اسپانیا را هم دارد، خطرناک‌ترین مهاجم دنیا را گم کرده بود. او نمی‌دانست امباپه در ادامه چه خواهد کرد؛ فقط صدای برخورد توپ با تور و غرش هواداران برنابئو را شنید.
سوسیه داد که مدافع عنوان قهرمانی در کوپا دل ری است،با شایستگی و سرعتی نگران‌کننده بازی را به تساوی کشاندند و در نیمه دوم، تمام تشویق‌های هواداران میزبان جای خود را به هو کردن‌ها داد. رئال در بازی آخر هفته هم تنها در دقیقه پایانی اسپانیول را شکست داده بود. هر دو گل آن پیروزی ۲-۱ از روی ضربات ایستگاهی به دست آمد. ۲۲۵ میلیون یورویی که رئال در پنجره نقل‌وانتقالات هزینه کرده، هنوز تأثیر فوری خود را نشان نداده است.
وینیسیوس جونیور، که پس از هشت سال حضور در مادرید تابستان امسال به جدایی و انتقال به آرسنال فکر کرده بود، هر بار که توپ را لمس می‌کرد، صدای سوت هواداران را می‌شنید. تمدید قرارداد او که گفته می‌شود سالانه ۲۵ میلیون یورو ارزش دارد، در رقم هنگفت هزینه‌های تابستانی رئال مادرید لحاظ نشده است.اما باید لحاظ شود.
مورینیو گفت: «ما می‌دانیم برنابئو چه حال‌وهوایی دارد. بازیکنان هم می‌دانند. من هم می‌دانم. طبیعتاً برای بازیکنانی که تابستان به تیم اضافه شده‌اند، این نخستین تجربه حضور در چنین فضایی است. اما ما می‌دانیم اینجا چه خبر است و خدا را شکر که هواداران همین‌طور هستند. چون این واکنش، نتیجه تاریخ باشگاه است. انتظارات بالا از تاریخ باشگاه سرچشمه می‌گیرد. رئال مادرید همیشه بازیکنان بزرگ و تیم‌های بزرگی داشته است.
«مردم بیشتر می‌خواهند؛ بیشتر، بیشتر و باز هم بیشتر.»
و امباپه دقیقاً همین را به آن‌ها داد.
امباپه در حالی که میان مدافعان رئال سوسیداد محاصره شده بود، پاس دیگری را از والورده دریافت کرد؛ پشت به دروازه. توپ را به بلینگام سپرد، خودش به پشت خط دفاع زد و سپس در یک رفت‌وبرگشت برق‌آسا، پاس بلینگام را گرفت و توپ را از زیر دستان الکس رميرو، دروازه‌بان رئال سوسیداد، به تور رساند. همه این اتفاقات در یک چشم برهم زدن رخ داد.
رئال مادرید ۴-۱ پیروز شد. وینیسیوس جونیور با زدن یک گل و فراهم کردن پاس گل سوم امباپه، منتقدانش را ساکت کرد. درست مثل جام جهانی، ستاره‌ها دوباره خودشان را نشان دادند؛ کهکشانی‌ها. امباپه هم یکی از شادی‌های گل کمتر دیده‌شده کریستیانو رونالدو را تقلید کرد؛ همان بازیکنی که پوسترهایش دیوار اتاق خواب امباپه در بوندی را پوشانده بود. نه آن پرش معروف و «Siiiiiu»؛ بلکه یکی دیگر از شادی‌های دوران حضور رونالدو در مادرید که در آن، ظاهراً حرکت چیزی را که در حال بلند شدن از زمین است تقلید می‌کرد. شاید این حرکت نمادی از همین تیم باشد.
پس از بازی، از مورینیو پرسیدند آیا می‌توان امباپه را با بت دوران کودکی‌اش مقایسه کرد یا نه. رونالدو در دوران مربیگری مورینیو، بیش از ۵۰ گل در یک فصل به ثمر می‌رساند. مورینیو که تمایلی به انجام این مقایسه نداشت، تلاش کرد واژه‌های دیگری پیدا کند. او معمولاً برای پیدا کردن کلمات مناسب مشکلی ندارد. اما امباپه او را به تکرار انداخته بود.
گفت: «این پسر فوق‌العاده است. فوق‌العاده است.»
اینکه بگوییم امباپه همان مسیری را ادامه داده که در جام جهانی طی کرد، توصیف درستی است. برنده کفش طلا و بهترین گلزن تاریخ جام جهانی، حالا در ۲۷ سالگی در اوج آمادگی و در حال تجربه یک دوران استثنایی به نظر می‌رسد.
مورینیو گفت: «واقعاً خوشحالم که او در تاریخ جام جهانی جاودانه شد. چون ۲۵ بازیکن قهرمان جام جهانی وجود داشتند، درست است؟… فکر می‌کنم ۲۵ بازیکن بودند. اما فقط یک نفر در تاریخ فوتبال ماندگار خواهد شد. و به نظرم آن بازیکن کسی است که بیشترین گل را در جام جهانی به ثمر رسانده باشد. او تاریخ‌ساز شده است. می‌توانم ببینم که چقدر مشتاق است تا در رئال مادرید هم تاریخ‌سازی کند.»
از زمانی که امباپه در نوجوانی و با موناکو ظهور کرد، همواره یکی از گزینه‌های اصلی کسب توپ طلا بوده است. وقتی لیونل مسی و رونالدو موفق به کسب این جایزه نشدند، رودری و لوکا مودریچ آن را به خانه بردند.
امباپه زمانی پاری‌سن‌ژرمن را ترک کرد تا با رئال مادرید قهرمان لیگ قهرمانان اروپا شود؛ تیمی که پرافتخارترین باشگاه تاریخ این رقابت‌هاست. اما از آن زمان، پاری‌سن‌ژرمن دو بار پیاپی قهرمان اروپا شده است. در لالیگا نیز زمانی که امباپه به اسپانیا رفت، رئال مادرید بهترین تیم لیگ بود. اما بارسلونا در هر دو فصل حضور او در برنابئو، قهرمان لالیگا شده است.
چهارشنبه شب، امباپه طوری بازی کرد که انگار مصمم است امسال همه این معادلات را تغییر دهد. شاید حتی خود مورینیو را هم تغییر داده باشد؛ کمی او را اصلاح کرده باشد. اگر مورینیو فعلاً آرام‌تر و ریلکس‌تر به نظر می‌رسد ــ حتی کمی شبیه یک آدم اهل ذن ــ دلیلش این است که می‌تواند روی یکی از بهترین مهاجمان دنیا، آن هم درست در آستانه ورود به دوران اوجش، حساب کند.
این چیزی نیست که از منابع پشت‌پرده به دست آمده باشد؛ خبری هم از یک «موش» یا خبرچین درز نکرده است. همه‌چیز را می‌شد از رفتار و واکنش‌های خود مورینیو فهمید.
پس از تماشای آخرین قهرمانی رئال مادرید در لیگ قهرمانان اروپا در سال ۲۰۲۴ در ومبلی، جایی که به‌عنوان کارشناس شبکه TNT Sports فعالیت می‌کرد، مورینیو راهی فنرباغچه شد. او در حاشیه فوتبال اروپا قرار گرفته بود؛ در بخش آسیایی تنگه بسفر. ظاهراً دورانش به پایان رسیده بود.
او آن زمان گفت: «هیچ‌کس خارج از ترکیه نمی‌خواهد لیگ ترکیه را تماشا کند. چه کسی می‌خواهد این لیگ ترکیه را ببیند؟ بیش از حد خاکستری است، بیش از حد تاریک است و بوی بدی می‌دهد.»
حالا دو سال جلو بروید و ببینید او کجاست. دوباره در جایی قرار دارد که همه نگاه‌ها به آن است. البته نه فقط در نتفلیکس. او در مادرید است. رئال مادرید. با امباپه. کیلیان امباپه. بیش از حد سریع، بیش از حد خوب. از نظر بو و رایحه هم شرایط نمی‌توانست بهتر از این باشد.
مورینیو دوباره بوی پیروزی را حس می‌کند.
کامنت‌ها