بازگشت لیگ قهرمانان به اولدترافورد؛ چرا این اتفاق برای منچستریونایتد اینقدر مهم است؟
اندی میتن/نیویورک تایمز:
عکسهای قدیمی از تاریخ باشگاه منچستریونایتد دیوارهای میخانه اولد نگز هد در مرکز شهر را پوشاندهاند و بسیاری از آنها به تاریخ پرافتخار اروپایی این باشگاه مربوط میشوند.
تصویری از جورج بست با جام باشگاههای اروپا در سال ۱۹۶۸ دیده میشود؛ همچنین عکسی از سرمربی افسانهای، سر مت بازبی، و بست که دوباره جام بزرگ را در دست دارند. تصویری از یک زمین برفی و غمزده در مونیخ پس از فاجعه هوایی سال ۱۹۵۸، و یک عکس رنگی بزرگ از سال ۱۹۶۸ وجود دارد که در آن نابی استایلز بدون دندان در حال به نمایش گذاشتن جام باشگاههای اروپا است و همراهش پدی کرند هم با همان شور و هیجان جشن میگیرد.
باز هم جورج بست؛ این بار با یک کلاه سامبررو در لیسبون در سال ۱۹۶۶، پس از یکی از بهترین نمایشهای خودش و تیمش، و البته تصاویر جدیدتر از دوران معاصر.
این میخانه پنجشنبه شب دوباره پر خواهد شد؛ همانطور که پیش از هر بازی خانگی یونایتد پر میشود. ساباح افکی تبدیل خواهد شد به نخستین تیم آذربایجانی که مقابل منچستریونایتد بازی میکند؛ چراکه لیگ قهرمانان پس از سه سال غیبت دوباره به اولدترافورد بازمیگردد.
یونایتد و هوادارانش به این بازگشت نیاز دارند.
باشگاه به اعتبار و جایگاه این رقابت، درآمدهای آن و خودِ بازیهای بزرگ نیاز دارد. منچستریونایتد از نظر مالی همیشه برای رسیدن مداوم به مرحله یکچهارم نهایی لیگ قهرمانان برنامهریزی کرده بود، اما در ۱۲ سال گذشته تنها یک بار توانسته به این مرحله برسد.
این مسابقات همچنین فرصتهایی برای بازیکنان بیشتر، تجربههای بزرگتر و دسترسی هوادارانی فراهم میکند که در شرایط عادی شاید نمیتوانستند بلیت چنین بازیهایی را به دست بیاورند.
چند هزار بلیت پایانی دیدار مقابل ساباح هنوز به فروش عمومی نرسیده یا در دسترس عموم قرار دارد؛ بخشی از دلیل آن هم این است که انتظار میرود تیم مهمان تنها تعداد محدودی هوادار همراه خود به منچستر بیاورد.
از نظر مالی، مزایای بازگشت به معتبرترین رقابت باشگاهی اروپا کاملاً آشکار است.
مانند چند باشگاه بزرگ انگلیسی دیگر، ساختار مالی منچستریونایتد بدون درآمدهای مختلفی که از لیگ قهرمانان اروپا به دست میآید، عملاً بهسختی قابل دوام است؛ درآمدهایی که شامل پول بلیتفروشی، قراردادهای تجاری و پاداشهای مسابقات میشود.
در واقع، یونایتد بیش از بسیاری از باشگاهها به حضور در این رقابت نیاز دارد؛ چراکه هم بدهیهای سنگینی برای پرداخت دارد و هم حمایت مالی چندانی از سوی مالکان به سمت باشگاه سرازیر نمیشود.
میزان درآمدی که منچستریونایتد از این رقابت به دست خواهد آورد، به عملکردش در فصل جاری لیگ قهرمانان بستگی دارد. برای هر پیروزی در مرحله لیگ، ۱.۸ میلیون پوند (۲.۴ میلیون دلار) پاداش در نظر گرفته شده و با صعود به مراحل حذفی، مبالغ بسیار بیشتری هم نصیب باشگاه خواهد شد.
اما اندازه جایزههای لیگ قهرمانان آنقدر بزرگ است که حتی اگر یونایتد هر هشت بازی مرحله لیگ را هم ببازد، باز درآمدش از حضور در این فصل لیگ قهرمانان بیشتر از پولی خواهد بود که دو فصل پیش با رسیدن به فینال لیگ اروپا کسب کرد.
برآورد اتلتیک نشان میدهد حداقل درآمد منچستریونایتد از لیگ قهرمانان این فصل حدود ۴۵ میلیون پوند خواهد بود و اگر این تیم بتواند قهرمان رقابتها شود، این رقم میتواند تا ۱۲۹ میلیون پوند افزایش پیدا کند.
قهرمانی سناریویی بسیار دور از انتظار است، اما درآمد حاصل از این رقابت اهمیت زیادی دارد و پس از دو سال دوری از لیگ قهرمانان، بازگشت آن برای باشگاه بسیار خوشایند است.
این موضوع در قرارداد تولید لباس یونایتد با آدیداس هم بازتاب پیدا کرده است. غیبت سال گذشته در رقابتهای اروپایی باعث شد ۱۰ میلیون پوند از درآمد این قرارداد کاهش پیدا کند، اما بازگشت به لیگ قهرمانان تضمین میکند درآمد یونایتد از این قرارداد در فصل ۲۷-۲۰۲۶ دوباره به حدود ۹۰ میلیون پوند برسد.
از میخانهها و هتلها گرفته تا رانندگان تاکسی و فروشندگان هاتداگ، بخش گردشگری و خدمات شهر منچستر نیز پس از کمبود مسابقات بزرگ در سال گذشته سود خواهد برد.
یونایتد در فصل ۲۶-۲۰۲۵ تنها ۲۰ بازی خانگی انجام داد؛ اما این تعداد در فصل جاری احتمالاً به حدود ۳۰ بازی خواهد رسید.
در خارج از خانه هم هواداران دوآتشه از بازگشت سفرهای اروپایی هیجانزده هستند؛ سفرهایی به کومو، لیسبون، مادرید و ویارئال که ادامهدهنده روند اخیر تعداد زیاد بازیهای اروپایی در شبهجزیره ایبری است.
این فقط فرصتی برای تماشای ۹۰ دقیقه فوتبال نیست؛ بلکه تجربه دیدن جهان، شهرهای جدید و فرهنگهای مختلف است. حداقل یوفا پس از سالها دریافت هزینههای سرسامآور از هواداران انگلیسی توسط برخی باشگاههای اسپانیایی، سرانجام اقدام کرده و برای قیمت بلیت هواداران مهمان سقف تعیین کرده است.
اما آیا بسیاری از هوادارانی که حالا برای پیدا کردن پرواز به میلان (برای بازی مقابل کومو) یا نزدیکترین فرودگاه به ویارئال (والنسیا) تلاش میکنند، واقعاً فکر میکنند یونایتد در ماه مه دوباره به مادرید برمیگردد تا برای فینال لیگ قهرمانان ۲۰۲۷ رقابت کند؟
احتمالاً نه.
این تیم، منچستریونایتد دوران طلایی نیست، اما مایکل کریک، سرمربی تیم که خودش در سال ۲۰۰۸ قهرمان لیگ قهرمانان شده بود، بر اهمیت حضور در بالاترین سطح فوتبال اروپا برای این باشگاه تأکید میکند.
کریک در نشست خبری پیش از بازی مقابل ساباح گفت:
«این موضوع اهمیت فوقالعادهای دارد. این یعنی خودتان را مقابل نخبگان، بهترینهای فوتبال، آزمایش کنید. این باشگاه در یک دوره طولانی به حضور در چنین سطحی عادت داشته؛ به رقابت با بهترینها و حتی بهترین بودن.
اما حضور در این جایگاه چیزی نیست که بتوان آن را بدیهی دانست. رسیدن به این سطح و ماندن در آن نیازمند تلاش زیادی است.
ما چند سال این رقابت را از دست داده بودیم و حالا برگشتهایم. این همان جایی است که میخواهیم هر سال باشیم و همان جایی است که باید انتظار داشته باشیم در آن حضور داشته باشیم.
این استانداردی است که باید برای خودمان تعیین کنیم. رسیدن به آن به عهده ماست، اما فکر میکنم در چند ماه گذشته گامهای بزرگی برداشتهایم؛ فصل لیگ را بسیار خوب به پایان رساندیم و خودمان را در این موقعیت قرار دادیم.
حالا باید ببینیم قدم بعدی چیست… اما لیگ قهرمانان یک رقابت جادویی است. وقتی بیرون از آن هستید، آرزو میکنید دوباره در آن باشید.»
منچستریونایتد تاکنون سه بار قهرمان اروپا شده است: در سالهای ۱۹۶۸، ۱۹۹۹ و ۲۰۰۸. شاید این تعداد برای باشگاهی با اندازه و جایگاه یونایتد کمتر از حد انتظار باشد، هرچند در مقایسه با تیمهای شمال لندن که هنوز هیچ جام اروپایی معتبری در ویترین خود ندارند، کارنامه قابل قبولی محسوب میشود؛ البته اگر آن را با شش قهرمانی اروپایی لیورپول مقایسه نکنیم.
در هر صورت، معتبرترین رقابت باشگاهی فوتبال اروپا بخش مهمی از تاریخ منچستریونایتد را تشکیل میدهد.
در اولدترافورد تونلی به نام مونیخ وجود دارد؛ شهری در آلمان که حادثه سقوط هواپیمای سال ۱۹۵۸ در آن رخ داد؛ فاجعهای که بخش بزرگی از نسل طلایی یونایتد را گرفت.
در آن دوران، یونایتد یکی از پیشگامان حضور در رقابتهای اروپایی بود؛ کاری که برخلاف نظر لیگ فوتبال انگلیس انجام شد. مسئولان لیگ معتقد بودند حضور باشگاهها در رقابتهای اروپایی میتواند به اعتبار و ساختار فوتبال انگلیس آسیب بزند.
اما سر مت بازبی اصرار داشت که یونایتد باید وارد این مسیر شود.
او بعدها گفت:
«بعضیها من را یک فرد آیندهنگر مینامیدند، بعضی دیگر یک آدم مخالف تغییر. عدهای هم میگفتند آدمی سختگیر یا لجباز هستم. اما اعتبار باشگاه بهتنهایی ایجاب میکرد که چالش قارهای را بپذیریم، نه اینکه از آن فرار کنیم.»
یونایتد شروع بسیار خوبی در فوتبال اروپا داشت.
اولین بازی خانگی این تیم در رقابتهای اروپایی همچنان یکی از رکوردهای تاریخ باشگاه باقی مانده است: پیروزی ۱۰-۰ مقابل اندرلخت در سال ۱۹۵۶.
البته این مسابقه در ورزشگاه مینرود، خانه منچسترسیتی، برگزار شد؛ چون اولدترافورد هنوز نورافکن نداشت و امکان برگزاری بازیهای شبانه در آن وجود نداشت.
در سال ۲۰۰۷، به مناسبت پنجاهمین سالگرد آن مسابقه، یک دوست بلژیکی به من کمک کرد تا هیپولیت فان دن بوش، بازیکن سابق اندرلخت، را پیدا کنم.
او که ۱۵ سال برای اندرلخت بازی کرده بود، گفت:
«ما بهترین تیم بلژیک بودیم؛ واقعاً تیم فوقالعادهای داشتیم. اما منچستریونایتد در سطح دیگری قرار داشت. این بهترین تیم انگلیسی بود که من تا آن زمان دیده بودم.»
وقتی اتلتیک بیلبائو در سال ۱۹۵۷ در سرزمین برفی باسک با نتیجه ۵-۳ منچستریونایتد را شکست داد، این نخستین شکست یونایتد در رقابتهای اروپایی بود.
در سال ۲۰۰۳ با بیل فولکس، مدافع افسانهای یونایتد، درباره آن سفر صحبت کردم.
او گفت:
«بعد از تجربه آن زمستان وحشتناک، خودم را دلداری میدادم که حداقل وقتی به بیلبائو برسیم، هوا گرم و آفتابی خواهد بود. اما خیلی زود فهمیدم تصور کودکانهام از اسپانیا که کاملاً بر اساس پوسترهای تعطیلات در ایستگاههای قطار شکل گرفته بود، بهشدت اشتباه است.
اول از همه، ابرها آنقدر غلیظ بودند که خلبان مدت زیادی طول کشید تا فرودگاه را پیدا کند؛ ما مجبور شده بودیم صورتمان را به شیشههای هواپیما بچسبانیم تا دنبال باند فرودگاه بگردیم. وقتی هم فرود آمدیم، با صحنهای از گلولای و کثیفی در همهجا روبهرو شدیم.
بعد از آن، یک مسیر ناراحتکننده و پر از تکان را با یک اتوبوس قدیمی و فرسوده طی کردیم. سپس در هتل با مشکلات غذا مواجه شدیم؛ جایی که برایمان ژامبون و تخممرغی سرو کردند که در نوعی ژله قرار داشت.»
یونایتد مقابل قهرمان اسپانیا شکست خورد.
فولکس ادامه داد:
«وقتی به فرودگاه برگشتیم، دیدیم هواپیما در وسط یک طوفان برفی رها شده و حالا با برف خیس پوشیده شده است، در حالی که روی باند هم یخ ضخیمی تشکیل شده بود.
البته آن زمان نمیتوانستیم بدانیم، اما این صحنه تصویری ترسناک از چیزی بود که کمی بیش از یک سال بعد در مونیخ انتظارمان را میکشید.
از احتمال تأخیر ناراحت بودیم، بهخصوص اینکه چند نفر از بچهها در هتل دچار مشکلات معده شده بودند و اگر دیر به انگلیس برمیگشتیم و نمیتوانستیم در بازی لیگ شنبه شرکت کنیم، احتمالاً با مسئولان فوتبال انگلیس درگیری بزرگی پیش میآمد.
بنابراین از خدمه پرسیدیم چه کاری میتوانیم انجام دهیم. آنها گفتند میتوانیم برف و گلولای را از روی هواپیما پاک کنیم.
چند نفر از ما برسها را برداشتیم و شروع به کار کردیم، در حالی که دوربین بیلی ویلان این صحنه عجیب را برای همیشه ثبت کرد.
آن زمان همه به این اتفاق میخندیدیم، اما با توجه به فاجعهای که بعداً رخ داد، این ماجرا حالتی کاملاً تلخ و هولناک پیدا میکند.
حتی پس از تمیز کردن بالها و بدنه هواپیما، هنوز خیالمان راحت نبود. پس از بلند شدن از بیلبائو، یک طوفان شدید ما را بهشدت تکان داد و سپس مجبور شدیم روی صخرههای جرسی، جایی که برای سوختگیری فرود آمدیم، یک فرود بسیار ترسناک و پر از ضربه را تجربه کنیم.
مارک جونز، دیوید پگ، جف بنت و یکی دو نفر دیگر رنگشان پریده بود.»
یونایتد در بازی برگشت نتیجه را جبران کرد و با پیروزی ۳-۰ به مرحله نیمهنهایی رسید؛ جایی که مقابل رئال مادرید شکست خورد.
جمعیت گزارششده ۱۳۵ هزار نفر همچنان بزرگترین تعداد تماشاگر تاریخ منچستریونایتد محسوب میشود.
فوتبال اروپا اهمیت داشت.
سپس فاجعه مونیخ رخ داد؛ زمانی که تیم پس از صعود به مرحله نیمهنهایی، در راه بازگشت از بلگراد و پس از پیروزی در مرحله یکچهارم نهایی سال ۱۹۵۸، دچار سانحه شد.
تیمی که بهشدت از نظر نفرات آسیب دیده بود، دیگر تا هشت سال بعد نتوانست به آن مرحله بازگردد.
اما در سال ۱۹۶۸، یعنی ۱۰ سال پس از مونیخ، منچستریونایتد تبدیل به نخستین تیم انگلیسی شد که قهرمان اروپا میشود.
بنفیکا پس از وقت اضافه در ورزشگاه ومبلی با نتیجه ۴-۱ شکست خورد.
یونایتد در آن بازی پیراهنی غیرمعمول کاملاً آبی پوشیده بود؛ چراکه بنفیکا با لباس سنتی قرمز و سفید خود بازی میکرد.
هواداران هنوز هم با ملودی یکی از آهنگهای معروف گروه بیتلز میخوانند:
«بابی توپ را از نقطه وسط میگیرد، آن را به جرجی در جناح میدهد؛ جرجی مدافعش را جا میگذارد و برای دنیس لاو سانتر میکند، و این گل است؛ او پادشاه است. اوبلادی، اوبلادا، منچستریونایتد، قهرمان اروپا.»
هواداران یونایتد همچنین میخوانند:
«از ساحل رودخانه اروِل تا کرانههای سیسیل…»
و:
«چه کسی توپ را وارد دروازه آلمانها کرد؟ چه کسی توپ را وارد دروازه آلمانها کرد؟ چه کسی توپ را وارد دروازه آلمانها کرد؟ اولِه گونار سولشر.»
به عبارت دیگر، فوتبال اروپا برای منچستریونایتد اهمیت فوقالعادهای دارد.
دو قهرمانی دیگر این باشگاه در جام اروپا/لیگ قهرمانان، در سالهای ۱۹۹۹ و ۲۰۰۸ نیز از بزرگترین لحظات تاریخ یونایتد هستند؛ گل سولشر در فینال ۱۹۹۹ دراماتیکترین گل تاریخ فینالهای این رقابتها محسوب میشود.
غیبت یونایتد در این رقابتها کاملاً احساس شده و حسرت آن وجود داشته است.
یک سال قبل، برای تماشای بازی آتالانتا مقابل کلوب بروژ در لیگ قهرمانان به برگامو رفته بودم. آنجا یکی از مسئولان یوفا به من گفت که رقابتهای این سازمان و صنعت فوتبال، نبودن منچستریونایتد را احساس کردهاند.
طبیعی هم بود.
یونایتد معمولاً یکی از محبوبترین و پرهوادارترین باشگاهها بود؛ تیمی که هم در ورزشگاهها و هم در تلویزیون جذابیت عظیمی داشت.
منچستریونایتد نماد فوتبال پرزرقوبرق و هجومی بود؛ باشگاهی با محبوبیتی جهانی که آن را از تاریخ غنی اروپاییاش، سرشار از پیروزیها و تراژدیها، به دست آورده بود.
حالا آذربایجانیها هم بخشی از این داستان خواهند شد؛ هرچند احتمالاً تصویرشان روی دیوار عکسهای میخانه اولد نگز هد جایی پیدا نخواهد کرد.
کامنتها