چگونه در سیستم ۳-۵-۲ دفاع کنیم؟ پرس، برتری عددی در دفاع و تمرینات مربیگری
فیلیپ لرو/TFA
سیستم ۳-۵-۲ یکی از ساختارهای محبوب فوتبال مدرن است که در فاز دفاعی، تعادل جالبی بین پرس، کنترل فضای مرکزی و محافظت از محوطه جریمه ایجاد میکند. این سیستم به تیمها اجازه میدهد با دو مهاجم، خط اول فشار را شکل دهند و همزمان با داشتن سه مدافع میانی، مقابل حرکات حریف در مناطق خطرناک برتری عددی ایجاد کنند.
در این مطلب بررسی میکنیم که تیمها چگونه با آرایش ۳-۵-۲ دفاع میکنند؛ از نحوه پرس مهاجمان و هدایت بازی حریف به یک سمت زمین، تا نقش هافبکها در بستن مسیرهای پاس، تبدیل خط دفاع سه نفره به پنج نفر هنگام دفاع از محوطه و واکنش مدافعان مقابل پاسهای قطری و حملات کناری. همچنین تمرینهای تاکتیکی ارائهشده نشان میدهد مربیان چگونه میتوانند این اصول را در جلسات تمرینی به بازیکنان خود منتقل کنند.
دفاع با سیستم ۳-۵-۲ این امکان را به تیم میدهد که با حضور دو مهاجم، از جلو پرس شدیدی انجام دهد، بدون اینکه در میانه زمین دچار کمبود نفر شود؛ ضمن اینکه ساختار منسجمی نیز در خط دفاع حفظ میشود.
این سیستم همچنین بهراحتی میتواند هنگام دفاع از محوطه جریمه به آرایش پنجمدافعه تبدیل شود.
این مقاله در قالب بررسی تئوری تاکتیکی، مزایا و معایب سیستم ۳-۵-۲ در فاز دفاعی را بررسی میکند.
در این تحلیل، با استفاده از نمونههایی از جام جهانی ۲۰۲۲، نحوه استفاده از سیستم ۳-۵-۲ توسط لوئیس فنخال و تیم ملی هلند بررسی خواهد شد.
همچنین راهکارهایی ارائه میشود که مربیان چگونه میتوانند این اصول دفاعی را در تیم خود پیاده کنند.
پرس مهاجمان
تصویر بالا نحوه پرس دو مهاجم هلند، کودی خاکپو و استیون برخواین، مقابل اکوادور را نشان میدهد.
یکی از مهاجمان روی بازیکنی که صاحب توپ است فشار میآورد، اما مسیر دویدن خود را به شکل قوسدار انتخاب میکند و به سمت پای بیرونی دروازهبان حرکت میکند.
این حرکت، بازیکنی را که قرار است توپ را دریافت کند، مجبور میکند بدن خود را باز کند و بازی را به سمت دیگر زمین ادامه دهد.
در همین حال، مهاجمی که از توپ دورتر است، با جایگیری اولیه خود مسیر میانی زمین را میبندد. در نتیجه، دروازهبان عملاً فقط یک پاس کمخطر به سمت راست محوطه جریمه در اختیار دارد.
چون مهاجمان هلند بازی حریف را قابل پیشبینی میکردند، هلند میتوانست در همان سمت زمین برتری عددی ایجاد کند.
وینگبکِ نزدیک به توپ (نفر سمت چپ تصویر) بازیکن خود را تا نیمه زمین حریف دنبال میکرد.
در سمت مقابل، وینگبکِ دور از توپ (که در تصویر دیده نمیشود) در کنار مدافعان میانی قرار میگرفت تا بهطور موقت یک خط دفاع چهار نفره تشکیل شود.
دفاع از محوطه جریمه
یکی از مزیتهای مهم سیستم ۳-۵-۲ این است که به تیم اجازه میدهد با پنج بازیکن از محوطه جریمه دفاع کند.
همانطور که در مثال بالا میبینیم، اگر یکی از این پنج بازیکن مسئول پوشش فضای کناری شود و وینگبکِ دور از توپ به داخل زمین جمع شود، همچنان چهار مدافع برای پوشش محوطه جریمه باقی میمانند.
با این حال، یکی از مشکلات این سیستم زمانی ایجاد میشود که حریف در کناره زمین برتری دو به یک ایجاد کند و فشار روی بازیکن صاحب توپ دشوار شود.
در این صحنه، وینگبک توسط بازیکن کناری حریف درگیر شده و فولبک حریف پس از تغییر مسیر بازی، بدون مزاحمت توپ را دریافت میکند.
اگرچه هافبکهای هلند بهسرعت به آن سمت حرکت میکنند، هنگام ارسال توپ فقط میتوانند فشار محدودی روی زننده پاس وارد کنند.
با وجود اینکه هلند نمیتواند مانع ارسال توپ شود، تعداد نفرات کافی در محدوده مقابل محوطه جریمه دارد و به همین دلیل میتواند بهراحتی با ارسال مقابله کند.
برتری عددی در دفاع
یکی دیگر از مزایای داشتن سه مدافع میانی، بهویژه زمانی که خط دفاع بالاتر از زمین قرار دارد، ایجاد برتری عددی در فاز دفاعی است.
این ساختار به مدافعان میانی اجازه میدهد حرکات مهاجمان به سمت خط میانی را نزدیک و مستقیم دنبال کنند.
در نتیجه، نیازی نیست مدافع، مهاجم را به هافبکها بسپارد؛ اتفاقی که میتواند باعث ابهام در یارگیری و ایجاد فضای خالی شود.
در مثال بالا، اکوادور مسیری برای پاس دادن به مهاجم خود ایجاد میکند؛ مهاجمی که ویرژیل فندایک، مدافع لیورپول، او را یارگیری کرده است.
فندایک بهجای اینکه مهاجم را به هافبکها بسپارد، حرکت او را تا منطقهای که معمولاً در اختیار هافبکهای میانی است دنبال میکند.
از آنجا که مهاجم دیگری در مقابل مدافعان پوششدهنده قرار ندارد، آنها میتوانند با خیال راحت فضایی را که فندایک ترک کرده است پوشش دهند.
مدافع نیز چون نگرانیای بابت فضای پشت سرش ندارد، چسبیده به یار خود باقی میماند و حتی از هافبکهای تیمش جلوتر میرود؛ در نتیجه، مانع میشود مهاجم پس از دریافت توپ با توپ بچرخد و رو به دروازه حرکت کند.
آموزش دفاع در سیستم ۳-۵-۲
این تمرین برای کار روی چندین جنبه از دفاع در سیستم ۳-۵-۲ طراحی شده است و در آن، روی هر یک از خطوط دفاعی تمرکز میشود.
بسته به میزان زمانی که مربی در اختیار دارد، میتوان هر مرحله از دفاع را در جلسهای جداگانه تمرین کرد.
جلسه با یک تمرین پاسکاری آغاز میشود که میتوان آن را بهعنوان بخشی از گرمکردن نیز اجرا کرد. هدف تمرین این است که بازیکنان خط حمله، نحوه پرس کردن و وادار کردن حریف به بازی در یک سمت زمین را تمرین کنند.
ترتیب تمرین به این شکل است که بازیکن «A» توپ را به «C» پاس میدهد و توپ بهطور مداوم در امتداد بیرونی مربع حرکت میکند. بازیکنان «B» و «E» نقش پرسکننده را دارند.
پس از اولین پاس، «A» به موقعیت «B»، بازیکن «B» به «C» و به همین ترتیب سایر بازیکنان جابهجا میشوند.
وقتی توپ در امتداد ضلع بلند مربع حرکت میکند، بازیکنان میانی، یعنی «B» و «E»، روی بازیکنی که قرار است توپ را دریافت کند پرس میکنند.
بازیکنان پرسکننده باید به محض ارسال توپ در امتداد ضلع بلند مربع حرکت خود را آغاز کنند. به آنها آموزش داده میشود که مسیر دویدن خود را کمی قوسدار انتخاب کنند و با سرعت به سمت پای داخلی بازیکن دریافتکننده حرکت کنند.
این حرکت، شرایطی را شبیهسازی میکند که در آن یکی از دو مهاجم پرس را آغاز میکند و همزمان تلاش دارد حریف را به بازی در یک سمت زمین هدایت کند.
در ابتدای تمرین، بازیکنان پرسکننده اجازه ندارند توپ را بقاپند. با این حال، از بازیکنان پاسدهنده خواسته میشود سریع بازی کنند تا مدافع فرصت گرفتن توپ را پیدا نکند. این کار باعث میشود تمرین با شدت و ریتم مشابه مسابقه ادامه پیدا کند.
برای پیشرفتهتر کردن تمرین، میتوان از بازیکنی که تحت فشار توپ را دریافت میکند خواست پیش از ارسال پاس، توپ را تا نیمه مسیر بین موانع پیش ببرد.
در این مرحله، بازیکنان پرسکننده میتوانند توپ را از آنها بگیرند و مربی نیز تعداد توپگیریها و بازپسگیریهای موفق هر بازیکن را ثبت کند.
همچنین دو مجموعه مخروط با رنگهای متفاوت در مرکز مربع قرار داده میشود تا تغییر جهت تمرین سریع و روان انجام شود.
بازی در فضای کوچک – بلوک میانی
این بازی ۸ در برابر ۸ در فضای کوچک و منطقهبندیشده برای تمرین نحوه دفاع در سیستم ۳-۵-۲ طراحی شده و میتوان از آن برای شبیهسازی پرس شدید از بالا یا بلوک میانی استفاده کرد.
هدف اصلی تمرین، بهبود واکنش هافبکهای میانی زمانی است که خط اول پرس شکسته میشود و آنها در معرض حمله قرار میگیرند.
هر دو تیم با آرایش مشابه بازی میکنند: سه مدافع میانی، سه هافبک مرکزی و دو مهاجم.
بازی با این شرایط آغاز میشود که مدافعان میانی باید توپ را از دروازهبان دریافت کنند و در حالی که دو مهاجم حریف آنها را پرس میکنند، توپ را به منطقه میانی برسانند.
یکی از هافبکهای تیم صاحب توپ میتواند برای کمک به بازیسازی از عقب، به منطقه دفاعی بیاید.
بازیکنان تیم مدافع باید همیشه در منطقه تعیینشده خود باقی بمانند.
پس از خروج توپ از منطقه دفاعی، دو مهاجمی که پرس را آغاز کردهاند دیگر اجازه ندارند برای بازپسگیری توپ به منطقه میانی عقب بیایند.
در صورت نیاز، یکی از مهاجمان مرکزی تیم صاحب توپ میتواند به منطقه میانی عقب بیاید تا یک برتری عددی چهار به سه ایجاد شود.
دو بازیکن انتهایی که با رنگ زرد مشخص شدهاند نیز در یکسوم نهایی زمین برتری عددی ایجاد میکنند. این بازیکنان باید داخل مثلث تعیینشده خود باقی بمانند.
عالی مثل همیشه