چه کسی باید توپ طلا را ببرد؟
جیمز هورنکاسل،املی کلیدون،جک پیت-بروک/اتلتیک:
توپ طلا باید به قهرمان لیگ قهرمانان برسد یا قهرمان جام جهانی؟
یا یکی از خط حمله فوقالعاده و تماشایی فرانسه که در جام جهانی درخشید، اما در مرحله نیمهنهایی برابر اسپانیا، قهرمان نهایی مسابقات، شکست خورد.
با اعلام فهرست ۳۰ نامزد نهایی در روز سهشنبه، از شش نویسندهمان خواستیم انتخاب کنند که از نظر آنها چه کسی باید جایزه امسال را به دست آورد…
خویچا کواراتسخلیا (پاریسنژرمن و گرجستان)
وقتی بچه بودم و آلبومها و سالنامههای مربوط به برندگان توپ طلا را ورق میزدم، انگشتم را روی فهرست بازیکنان میکشیدم و هر بار روی نام بازیکنانی از کشورهای عضو پیمان ورشو مکث میکردم؛ یوزف ماسپوست، لو یاشین، فلوریان آلبرت، اولگ بلوخین و ایگور بلانوف. نوعی حس رمزآلود درباره آنها وجود داشت؛ انگار بازیکنانی متفاوت و خارج از چارچوب معمول بودند.
از سال ۲۰۰۴ و آندری شوچنکو، هیچ بازیکنی از اروپای شرقی و منطقه قفقاز برنده این جایزه نشده است. من واقعاً دوست دارم خویچا کواراتسخلیا توپ طلا را به دست بیاورد. کواراتسخلیا در فوتبال مدرن پدیدهای نادر است؛ یک استعداد کاملاً غیرمنتظره و ناگهانی.
یادم میآید نخستین بازی او برای ناپولی در ورزشگاه بنتگودی را تماشا کردم و با خودم گفتم: «این بازیکن از کجا آمده؟ صبر کن… دینامو باتومی؟» همان روز در ورونا، کواراتسخلیا مقابل هلاس ورونا یک گل زد و یک پاس گل داد. هفته بعد هم مقابل مونتزا دو گل به ثمر رساند. همان لحظه میشد فهمید که شروع یک اتفاق ویژه است.
در پایان آن فصل، ناپولی برای نخستین بار پس از ۳۳ سال قهرمان ایتالیا شد. از زمان انتقال کواراتسخلیا به PSG در ژانویه ۲۰۲۵، این تیم دو فصل پیاپی قهرمان لیگ قهرمانان اروپا شده است. نقش «کوارا» در هر دوی این دستاوردهای تاریخی اتفاقی نیست. بازیکنی که ناگهان از ناکجاآباد ظهور کرد، جایی موفق میشود که معمولاً دیگران نمیتوانند.
البته آمار او در فصل گذشته شاید در مقایسه با کیلیان امباپه و هری کین چندان چشمگیر به نظر نرسد: فقط ۳۳ گل و پاس گل در تمام رقابتها. اما تأثیرگذاری او در مراحل حذفی لیگ قهرمانان، بار دیگر خیرهکننده بود. گل او بود که در پلیآف مقابل موناکو سرنوشت بازی را تغییر داد. سپس چلسی را به دردسر انداخت و در دیدار فصل، یعنی بازی رفت نیمهنهایی مقابل بایرن مونیخ که با نتیجه ۵-۴ به پایان رسید، بهعنوان بهترین بازیکن زمین انتخاب شد.
کواراتسخلیا بهعنوان یک بازیکن گرجستانی، از نظر شهرت و میزان توجه رسانهای، جایگاه برخی دیگر از بازیکنان حاضر در فهرست نامزدها را ندارد. برای مثال، او کسی مثل رئال مادرید و ژوزه مورینیو را ندارد که هر هفته برایش تبلیغ و لابی کنند؛ کاری که برای امباپه انجام میشود.

لامین یامال (بارسلونا و اسپانیا)
پیش از تابستان امسال، تنها پله، جوزپه برگومی و کیلیان امباپه در تاریخ جام جهانی فوتبال مردان در حالی که نوجوان بودند، در فینال حضور پیدا کرده و در نهایت قهرمان جهان شده بودند. لامین یامال هم شش روز پس از ۱۹ ساله شدنش به این جمع اضافه شد.
یامال در لالیگا ۱۶ گل زد و ۱۲ پاس گل داد و به بارسلونا کمک کرد تا از عنوان قهرمانی خود دفاع کند. او در پایان فصل نیز بهعنوان بهترین بازیکن فصل رقابتها انتخاب شد.
او در لیگ قهرمانان اروپا نیز ۶ گل به ثمر رساند و پیش از رسیدن به ۱۹سالگی، در مجموع ۱۱ بار در این رقابتها گلزنی کرده بود؛ آماری که در این سن، بیش از هر بازیکن دیگری در تاریخ لیگ قهرمانان است.
در جام جهانی، یامال با ۳۵ دریبل موفق بیشترین آمار تورنمنت را به ثبت رساند. همچنین او و پائو کوبارسی با ۸ بازی، رکورد بیشترین تعداد مسابقات جام جهانی برای یک بازیکن پیش از ۲۰ سالگی را به نام خود ثبت کردند.
یامال سال گذشته در رأیگیری توپ طلا پس از عثمان دمبله دوم شد؛ او ۱۰۵۹ امتیاز به دست آورد، در حالی که دمبله ۱۳۸۰ امتیاز گرفت و یامال در آن زمان تنها ۱۸ سال داشت.
او همچنین به نخستین بازیکنی تبدیل شد که دو بار جایزه کوپا ــ جایزه بهترین بازیکن جوان ــ را از آن خود کرده است.
حالا، ۱۲ ماه بعد، پرونده یامال برای کسب توپ طلا از سال گذشته قویتر شده و کلکسیون مدالها و افتخاراتش نیز سنگینتر است.

مایکل اولیسه (بایرن مونیخ و فرانسه)
برای بازیکنی که فقط پنج سال پیش در چمپیونشیپ انگلیس و برای ردینگ بازی میکرد، مسیر حرفهای مایکل اولیسه واقعاً شگفتانگیز بوده است.
پس از دومین فصل فوقالعادهاش در بایرن مونیخ و نمایشهای درخشانش در جام جهانی با پیراهن فرانسه، او بدون شک باید یکی از مدعیان جدی توپ طلای امسال باشد.
اولیسه در بایرن، در ۵۲ بازی ۲۲ گل زد و ۳۱ پاس گل داد و در تیم ونسان کمپانی نقش مهمی داشت. یکی از لحظات برجسته او، گل فوقالعادهاش در دقایق پایانی بازی برگشت مرحله یکچهارم نهایی لیگ قهرمانان بود که باعث حذف رئال مادرید از رقابتها شد.
اولیسه که در دوران نوجوانی توسط چلسی و منچسترسیتی کنار گذاشته شده بود، فرم درخشان باشگاهی خود را به جام جهانی تابستانی نیز منتقل کرد. او پشت سر امباپه در یک خط حمله چهار نفره ترسناک برای فرانسه بازی کرد.
اولیسه در طول مسابقات فوقالعاده ظاهر شد و ۷ پاس گل داد. فرانسه نیز با زدن ۱۶ گل تا مرحله نیمهنهایی پیش رفت؛ جایی که سرانجام مقابل تیم قدرتمند اسپانیا متوقف شد.
اولیسه که یکی از مرموزترین چهرههای فوتبال محسوب میشود و حتی قرارداد رسمی اسپانسری با یک برند یا شرکت تولیدکننده کفش فوتبال ندارد، حالا به یکی از جذابترین بازیکنان فوتبال جهان برای تماشا کردن تبدیل شده است؛ بازیکنی که با نرمی و سهولت خیرهکنندهای در زمین حرکت میکند.
تیری آنری، مهاجم سابق فرانسه، در جریان جام جهانی درباره او گفت:
«این بازیکن انگار در سیاره دیگری است؛ واقعاً متفاوت است. ارزشمندترین بازیکن همیشه کیلیان خواهد بود، چون آماری ثبت میکند که هیچکس نمیتواند به آن برسد؛ اما مهمترین بازیکن، مایکل اولیسه است.»

کیلیان امباپه (رئال مادرید و فرانسه)
با توجه به تمام دستاوردهایی که کیلیان امباپه در دوران حرفهای خود به دست آورده، عجیب به نظر میرسد که هنوز توپ طلا را به کلکسیون افتخاراتش اضافه نکرده است.
با این حال، امسال فکر میکنم این جایزه باز هم کمی از دسترس او خارج باشد. رئال مادرید، با وجود اینکه امباپه ۴۲ گل به ثمر رساند، فصل فوقالعادهای نداشت. فرانسه نیز بهعنوان جذابترین و تماشاییترین تیم جام جهانی شناخته میشد، اما در مرحله نیمهنهایی مقابل اسپانیا شکست خورد. و بله، به نظر میرسد هری کین پس از یک فصل دیگر پر از گل با بایرن مونیخ و تیم ملی انگلیس، محتملترین گزینه برای کسب این جایزه باشد.
در عین حال، میدانم که در قوانین توپ طلا هیچ بندی وجود ندارد که بگوید به خاطر داشتن «فاکتور X» یا ویژگی فوقالعاده و خاص، امتیاز اضافهای باید به بازیکن داده شود. اما با این وجود، من همچنان تحت تأثیر کارنامه امباپه با ۵۸ گل برای باشگاه و تیم ملی قرار میگیرم.
کدام بازیکن در جام جهانی نمایش جذابتر و تماشاییتری ارائه کرد؟ گلهای کدام بازیکن مدت بیشتری در حافظهها باقی خواهد ماند؟
شاید به من بگویید قدیمی فکر میکنم، اما من دوست دارم توپ طلا به تماشاییترین و درخشانترین بازیکنِ باثبات برسد؛ بازیکنی که نمیتوانی چشم از او برداری. یک نمایشگر و هنرمند واقعی.
لیونل مسی زمانی چنین بازیکنی بود. کریستیانو رونالدو هم همینطور.
کین شاید در نبرد آماری پیروز شود و ــ تعجبی هم ندارد ــ بایرن مونیخ شاید یک قهرمانی دیگر به مجموعه قهرمانیهای پیاپی خود در بوندسلیگا اضافه کرده باشد.
اما این حضور امباپه است که بیش از هر بازیکن دیگری باعث میشود هنگام خروج از ورزشگاه فوتبال، قدمهایم را تندتر کنم؛ و حالا که دوران سلطه مسی و رونالدو بر این جایزه به پایان رسیده، نباید این ویژگی را دستکم گرفت.

رودری (بارسلونا و اسپانیا)
رودری در دوران حرفهایاش تقریباً همه افتخارات ممکن در سطح باشگاهی و ملی را به دست آورده است؛ اما اگر بتواند برای دومین بار توپ طلا را ببرد، نمیتوان گفت که شایسته این عنوان نبوده است.
منچسترسیتی نتوانست پنجمین قهرمانی لیگ برتر را به دست آورد، اما رودری با تیم ملی اسپانیا کاملاً سلطهگر ظاهر شد. اسپانیا تابستان امسال در آمریکا، کانادا و مکزیک، قهرمانی اروپا و جام جهانی را در کنار هم به دست آورد. رودری نیز توپ طلای جام جهانی را بهعنوان بهترین بازیکن تورنمنت دریافت کرد و اواخر تابستان به بارسلونا پیوست.
اسپانیا با اختلاف بهترین تیم مسابقات بود؛ حتی با وجود تساوی بدون گل مقابل کیپورد در بازی نخست. آنها تا مرحله نیمهنهایی مقابل بلژیک، حتی یک گل هم دریافت نکردند.
رودری نهتنها لنگر خط میانی اسپانیا بود، بلکه توانایی فوقالعادهاش در پاس دادن باعث شد انبوه استعدادهای هجومی این تیم بیش از پیش آزاد شوند.
خلاصه اینکه رودری همان باتریای بود که این ماشین را به حرکت درمیآورد و بهدرستی بهعنوان مهمترین بازیکن تورنمنت شناخته شد.

هری کین (بایرن مونیخ و انگلیس)
لازم نیست جایزهای که باید ساده باشد را بیش از حد پیچیده کنیم: هری کین با اختلاف، بهترین فوتبالیست جهان در یک سال گذشته بوده است.
حتی اگر هیچوقت این فرصت را نداشته باشید که بازی کین را تماشا کنید، باز هم میتوانید این موضوع را تنها از روی آمار متوجه شوید.
کین برای دومین بار کفش طلای اروپا را به دست آورد و با زدن ۳۶ گل در بوندسلیگا با اختلاف از ارلینگ هالند پیشی گرفت؛ هالند برای منچسترسیتی در لیگ برتر ۲۷ گل زد.
کین در فصل گذشته برای بایرن در تمام رقابتها ۶۱ گل به ثمر رساند؛ رقمی که تقریباً ۴۰ درصد بیشتر از بهترین رکورد قبلی خودش، یعنی ۴۴ گل بود.
اگر گلهایش برای تیم ملی انگلیس را هم حساب کنیم، کین ۱۲ گل دیگر به ثمر رساند که ۶ تای آنها در جام جهانی بود؛ همان تعداد گلی که در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه به ثمر رسانده بود، تورنمنتی که در آن کفش طلا را به دست آورد.
او باثباتترین و پربازدهترین گلزن جهان است.
با این حال، حتی اگر همین آمار بهتنهایی برای توجیه اهدای توپ طلا کافی باشد، باز هم فقط بخشی از ماجرا را نشان میدهد.
چون تماشای بازی کین در حال حاضر، در سالی که ۳۳ ساله شد، این احساس را به وجود میآورد که شاهد یک استاد واقعی فوتبال هستید.
او همچنان لایههای جدیدی به بازی خود اضافه میکند و هوش فوتبالی منحصربهفردش را با نبوغ و خلاقیت تکنیکی ترکیب کرده است.
کین فقط بهترین شماره ۹ جهان نیست؛ احتمالاً میتوان گفت که در حال حاضر بهترین شماره ۱۰ جهان هم هست.
هیچیک از دیگر مدعیان توپ طلا نمیتوانند چنین ادعایی داشته باشند.
کامنتها