آخرین روزهای یک مربی در اولدترافورد؛چگونه می‌فهمید یک مربی در منچستریونایتد به آخر خط رسیده است؟
اندی میتن-فوتبال نویس حوزه منچستر یوناید/نیویورک تایمز:
ایستگاه تراموای ترافورد بار، دوم اکتبر ۲۰۲۱؛ یک ساعت پس از تساوی یک بر یک منچستریونایتد مقابل اورتون در اولدترافورد.
یونایتد فصل را با هدایت اوله گونار سولشر امیدوارکننده آغاز کرده بود. پس از شش مسابقه، تیم در رتبه چهارم لیگ برتر قرار داشت و تنها یک امتیاز با لیورپول صدرنشین فاصله داشت. البته یک هفته پیش از تساوی مقابل اورتون، با نتیجه یک بر صفر در اولدترافورد مغلوب استون‌ویلا شده بود.
در ایستگاه تراموا، به صحبت‌های هواداران اطرافم گوش می‌دادم و رفتارشان را زیر نظر داشتم. به نظر می‌رسید هوادارانی منطقی و میانه‌رو باشند؛ نه از آن دسته طرفدارانی که با هر شکست خواهان اخراج مربی می‌شوند.
همان لحظه احساس کردم سولشر حمایت این گروه از هواداران را هم از دست داده است و به این نتیجه رسیدم که دیگر مدت زیادی روی نیمکت یونایتد دوام نخواهد آورد.
نوشتم که او «هواداران میانه‌رو را از دست داده است» و همچنان بر این ارزیابی پافشاری می‌کنم.
یونایتد وارد سراشیبی سقوط شده بود. دو هفته بعد، در نخستین مسابقه پس از وقفه بازی‌های ملی، با نتیجه ۴ بر ۲ مقابل لسترسیتی شکست خورد و یک هفته بعد از آن، در خانه با نتیجه تحقیرآمیز ۵ بر صفر مغلوب لیورپول شد.
فشار رسانه‌ها بی‌وقفه ادامه داشت. بااین‌حال، سولشائر صبح روز بعد اخراج نشد. این اتفاق شش هفته بعد رخ داد؛ زمانی که یونایتد شکست‌های دیگری مقابل منچسترسیتی و واتفورد تجربه کرده بود.
سرانجام سولشر در ۲۱ نوامبر برکنار شد. تیم او پس از کسب چهار پیروزی و یک تساوی در پنج مسابقه ابتدایی لیگ، در هفت بازی بعدی تنها یک بار پیروز شده بود. زمانی که سوت پایان مسابقه در ورزشگاه ویکاریج رود به صدا درآمد، یونایتد به رتبه هفتم جدول سقوط کرده بود.
اوایل همان ماه، چند روز پس از شکست مقابل لستر، یونایتد در ایتالیا برابر آتالانتا به تساوی ۲ بر ۲ رسید؛ مسابقه‌ای در مسیر صدرنشینی در گروه چهار تیمی لیگ قهرمانان اروپا، رقابتی که آن زمان هنوز با فرمت قدیمی برگزار می‌شد.
در ورزشگاه به‌طور اتفاقی با جان مورتاف، مدیر فوتبال باشگاه که آن زمان یکی از تصمیم‌گیرندگان اصلی یونایتد بود، روبه‌رو شدم.
مورتاف گفت واقعاً دلش می‌خواهد همکاری با سولشائر موفقیت‌آمیز باشد. اما نتایج ضعیف، سراسر باشگاه را تحت تأثیر قرار داده بود و کمتر از سه هفته بعد، این خود مورتاف بود که مجبور شد خبر برکناری را به مربی نروژی بدهد؛ کاری که از انجامش متنفر بود.
بااین‌حال، از مدت‌ها قبل می‌شد پایان این همکاری را پیش‌بینی کرد.
شرایط برای ژوزه مورینیو، سلف سولشائر، متفاوت بود.
مربی پرتغالی بعدها اعتراف کرد که وقتی در دسامبر ۲۰۱۸ دوران حضورش در یونایتد به پایان رسید، واقعاً شایسته اخراج بود.
من چند ماه پیش‌تر، در جریان تور پیش‌فصل یونایتد در ایالات متحده، به‌وضوح احساس کرده بودم که چنین سرنوشتی در انتظار اوست.
مورینیو آشکارا ناراضی بود و رفتارش طوری به نظر می‌رسید که انگار اصلاً نمی‌خواست آنجا باشد.
دو هفته پیش از اخراجش، در گفت‌وگویی با گری نویل تلاش کردم نکات مثبت و منفی ادامه همکاری با مورینیو را بررسی کنم، اما نویل حرفم را قطع کرد.
او گفت: «اندی، او رفتنی است.»
هیچ ابهامی در حرفش وجود نداشت. گری اطلاعات قطعی درباره تصمیم باشگاه نداشت، اما می‌توانست تشخیص دهد چه زمانی یک مربی در آستانه اخراج قرار گرفته است. بالاخره خودش چنین شرایطی را تجربه کرده بود.
و حق با او بود.
نتایج ضعیف بودند، اما مورینیو هم با رفتارهایش هیچ کمکی به نجات خودش نکرد.
مورینیو در تابستان ۲۰۱۶ جانشین لوئی فان‌خال شده بود؛ آخرین مربی منچستریونایتد که پیش از بحران کنونی مایکل کریک، دوره‌ای به همان اندازه ضعیف را پشت سر گذاشت و بااین‌حال توانست شغلش را حفظ کند.
در پنج مسابقه آن دوره، یونایتد هیچ پیروزی‌ای کسب نکرد: دو تساوی و سه شکست.
دسامبر فصل ۱۶-۲۰۱۵ به بدترین دسامبر تاریخ باشگاه تبدیل شد. تیم فان‌خال در انتهای جدول فرم تیم‌های لیگ قرار داشت و در سه مسابقه حتی موفق به گلزنی نشد.
یونایتد به رتبه ششم سقوط کرد؛ درحالی‌که تنها یک ماه قبل، فاصله‌اش با صدر جدول فقط یک امتیاز بود.
نارضایتی هواداران در سراسر آن سال افزایش یافته بود. فوتبال یونایتد کسل‌کننده بود و گل‌ها به‌ندرت از راه می‌رسیدند.
پس از پیروزی خاطره‌انگیز ۴ بر ۲ در دربی منچستر در ماه آوریل، یونایتد در ۲۵ مسابقه بعدی تنها ۲۵ گل به ثمر رساند؛ آماری که از تمام تیم‌های لیگ برتر به‌جز سوانزی‌سیتی بحران‌زده ضعیف‌تر بود.
در کریسمس آن سال، تقریباً همه تصور می‌کردند فان‌خال به‌زودی اخراج خواهد شد.
شایعات نادرستی درباره برکناری او در یک صبح دوشنبه منتشر شد. خود مربی هلندی نیز در نشست خبری پرتنشی که تنها پنج دقیقه طول کشید، خطاب به خبرنگاران گفت: «از شراب و شیرینی کریسمس لذت ببرید. خداحافظ!»
سپس سالن را ترک کرد.
این اتفاق پیش از مسابقه خارج از خانه مقابل استوک‌سیتی در ۲۶ دسامبر رخ داد؛ دیداری که یونایتد با نتیجه ۲ بر صفر شکست خورد و به رتبه ششم جدول سقوط کرد.
در همین زمان، رسانه‌ها تقریباً تمام توجهشان را روی احتمال جانشینی مورینیو متمرکز کرده بودند.
حتی پیش از مسابقه خانگی یونایتد مقابل چلسی، باشگاه سابق مورینیو، در ۲۸ دسامبر، شال‌هایی با نام مربی پرتغالی در اطراف اولدترافورد فروخته می‌شد. آن مسابقه بدون گل به پایان رسید.
اما برخلاف انتظار، فان‌خال تا پایان فصل در سمتش باقی ماند.
چند دلیل برای این تصمیم وجود داشت.
یونایتد نمی‌خواست به باشگاهی مشهور شود که مربیانش را به‌سرعت اخراج می‌کند. تنها ۱۸ ماه پیش، دیوید مویس را پس از کمتر از یک فصل برکنار کرده بود.
مدیران باشگاه همچنین برای ثبات و تداومی که در دوران سر مت بازبی و سر الکس فرگوسن به موفقیت‌های بزرگ منجر شده بود، ارزش قائل بودند. هر دو مربی فرصت کافی برای ساختن تیم‌هایشان داشتند.
از طرف دیگر، یونایتد نمی‌خواست اجازه دهد مربی بیکاری مانند مورینیو برایش تعیین تکلیف کند.
مورینیو از طریق افراد نزدیک به خودش اطلاعاتی را در اختیار خبرنگاران قرار می‌داد و با مطرح کردن احتمال بازگشتش به رئال مادرید، فشار بر مدیران اولدترافورد را افزایش می‌داد تا هرچه سریع‌تر تصمیم بگیرند.
اما شرایط در نهایت به نقطه‌ای رسیده بود که دیگر نمی‌شد واقعیت را نادیده گرفت.
فان‌خال حمایت سکوهای اولدترافورد را از دست داده بود و همین مسئله اهمیت تعیین‌کننده‌ای داشت. هوادارانی که به ورزشگاه می‌رفتند، دیگر به او اعتقاد نداشتند.
یونایتد آن فصل را با ۶۶ امتیاز در رتبه پنجم به پایان رساند؛ دقیقاً هم‌امتیاز با منچسترسیتی رده چهارمی که به لطف تفاضل گل بسیار بهتر، سهمیه لیگ قهرمانان اروپا را کسب کرد.
این اتفاق در دوره‌ای رخ داد که اکنون منچسترسیتی در ارتباط با آن به تقلب محکوم شده است؛ هرچند باشگاه درخواست تجدیدنظر داده و همچنان بر بی‌گناهی خود تأکید می‌کند.
فان‌خال در ماه مه موفق شد منچستریونایتد را به قهرمانی جام حذفی انگلیس برساند، اما تنها دو روز بعد اخراج شد.
شاید ساده‌ترین توضیح این باشد که او به دلیل ناکامی در کسب سهمیه لیگ قهرمانان کنار گذاشته شد، اما واقعیت این است که مدیران یونایتد از مدت‌ها قبل در پشت صحنه مقدمات حضور مورینیو را فراهم کرده بودند.
اخراج اریک تن‌هاخ در اکتبر ۲۰۲۴ نیز ماجرای خوشایندی نبود.
یونایتد زمانی که او هنوز سرمربی تیم بود، با مربیان دیگر مذاکره می‌کرد.
تن‌هاخ مربی مطلوب گروه اینئوس نبود؛ مجموعه‌ای که پس از خرید سهام اقلیت باشگاه توسط سر جیم رتکلیف، در ابتدای همان سال کنترل تصمیمات فوتبالی یونایتد را در اختیار گرفته بود.
برنامه اولیه این بود که مربی هلندی در پایان فصل ۲۴-۲۰۲۳ برکنار شود؛ فصلی که یونایتد با عملکردی ناامیدکننده در رتبه هشتم به پایان رساند و ۳۱ امتیاز کمتر از منچسترسیتی قهرمان کسب کرد.
شکست سنگین ۴ بر صفر مقابل کریستال پالاس در یکی مانده به آخرین مسابقه خارج از خانه لیگ، اعتماد به تن‌هاخ را بیش‌ازپیش کاهش داد.
یونایتد در پایان آوریل در رتبه ششم قرار داشت و موقعیت نسبتاً مناسبی برای کسب سهمیه لیگ اروپا داشت، اما سپس به رتبه هشتم سقوط کرد و با خطر محروم شدن کامل از حضور در رقابت‌های اروپایی فصل ۲۵-۲۰۲۴ مواجه شد.
البته هنوز یک مسابقه مهم باقی مانده بود: فینال جام حذفی.
یونایتد در نیمه‌نهایی، پس از نمایشی آشفته و پراشتباه، به‌سختی و در ضربات پنالتی از سد کاونتری‌سیتی، تیم حاضر در چمپیونشیپ، گذشته بود.
حریف فینال، مانند فصل قبل، منچسترسیتی بود؛ تیمی که بخت اصلی قهرمانی محسوب می‌شد و می‌خواست بار دیگر دوگانه داخلی را فتح کند.
اما یونایتد در فینال از نظر تاکتیکی تقریباً بی‌نقص عمل کرد، با نتیجه ۲ بر صفر پیروز شد و سهمیه لیگ اروپا را به دست آورد.
در میان شور و احساسات ناشی از قهرمانی، حمایت از تن‌هاخ ناگهان افزایش یافت.
همین تغییر فضای عمومی یکی از عوامل مهمی بود که باعث شد او در سمتش باقی بماند و حتی قرارداد جدیدی امضا کند.
اما شروع ضعیف فصل بعد همه‌چیز را تغییر داد.
یونایتد پس از ۹ مسابقه تنها ۱۱ امتیاز داشت و به رتبه چهاردهم سقوط کرده بود. برای مقایسه، تیم کریک اکنون پس از هشت مسابقه تنها هفت امتیاز کسب کرده است.
تن‌هاخ سرانجام برکنار شد.
در آن زمان، اخراج او تصمیم درستی به نظر می‌رسید، اما وقتی امروز به گذشته نگاه می‌کنیم، این قضاوت دیگر چندان قطعی نیست.
همان‌طور که خود تن‌هاخ نیز اشاره کرده، تیمش در زمان اخراج «فقط» شش امتیاز با جایگاه‌های منتهی به لیگ قهرمانان اروپا فاصله داشت.
وقتی روبن آموریم، جانشین تن‌هاخ، در ابتدای سال جاری میلادی از یونایتد جدا شد، برخلاف موارد قبلی، نشانه‌های چندانی وجود نداشت که از نزدیک بودن اخراجش حکایت کند.
پس از شروع فاجعه‌بار دوران مربیگری او که از نوامبر آغاز شده بود و در نهایت با قرار گرفتن یونایتد در رتبه پانزدهم جدول همراه شد، اوضاع به‌تدریج بهبود یافته بود.
بسیاری پذیرفته بودند که مربی جوان پرتغالی استعداد زیادی دارد و می‌خواهد سبک بازی یونایتد را به‌شکلی بنیادین تغییر دهد؛ تحولی که طبیعتاً نمی‌توانست یک‌شبه اتفاق بیفتد.
یونایتد در روز نخست سال نو در رتبه ششم قرار داشت و در مسیر کسب سهمیه لیگ اروپا حرکت می‌کرد.
البته در داخل باشگاه تردیدهایی درباره انعطاف‌ناپذیری تاکتیکی آموریم وجود داشت، اما جیسون ویلکاکس، مدیر فوتبال باشگاه، همچنان بزرگ‌ترین حامی او محسوب می‌شد.
بااین‌حال، آموریم پس از تساوی یک بر یک خانگی مقابل ولورهمپتون، تیمی که در مسیر سقوط قرار داشت، در ۳۰ دسامبر کنترل رفتارش را از دست داد.
او دو بار در رسانه‌ها به‌شدت انتقاد کرد؛ بار دوم پس از تساوی یک بر یک دیگر مقابل لیدز یونایتد در چهارم ژانویه.
پس از آن اظهارات، دیگر راه بازگشتی وجود نداشت. آموریم روز بعد اخراج شد.
دیوید مویس، جانشین سر الکس فرگوسن پس از بازنشستگی او در تابستان ۲۰۱۳، خودش را مربی‌ای می‌دانست که قرار است یونایتد را از نو بسازد؛ از رده‌های پایه گرفته تا تیم اصلی.
اما تنها ده ماه بعد اخراج شد.
زمانی که مشخص شد یونایتد در نخستین فصل حضور او نمی‌تواند سهمیه لیگ قهرمانان اروپا را کسب کند، مدیران تصمیم به برکناری‌اش گرفتند.
به این ترتیب، مویس رکورد کوتاه‌ترین دوران مربیگری یک سرمربی دائمی در تاریخ باشگاه را ثبت کرد.
چند ماه بعد، برای ملاقات با مویس به نزدیکی خانه‌اش در پرستون رفتم.
او گفت:
هواداران منچستریونایتد با من فوق‌العاده رفتار کردند. نوع برخوردشان طوری بود که همیشه احساس می‌کردم پشت من و تیم ایستاده‌اند. به نظر می‌رسید بیرون از باشگاه برداشت متفاوتی وجود دارد، اما من همیشه وقتی به مسابقات می‌رفتم، احساس می‌کردم هواداران از من حمایت می‌کنند.واقعاً هیچ‌وقت فرصت پیدا نکردم از آن‌ها تشکر کنم و دوست دارم حالا این کار را انجام بدهم.
ادامه می دهد:وقتی هدایت تیم را پذیرفتم، سر الکس برایم توضیح داد چه انتظاراتی وجود دارد و چه کارهایی باید انجام شود. او حمایت بزرگی از من کرد و در آغاز کار در بسیاری از مسائل کمکم کرد؛ کمک‌هایی که واقعاً به آن‌ها نیاز داشتم.
اما اگر می‌دانستم فقط ده ماه فرصت دارم و نه شش سال، قطعاً از همان ابتدا رویکرد کاملاً متفاوتی در پیش می‌گرفتم.»
مویس قراردادی شش‌ساله امضا کرده بود.
او ادامه داد: «احساس می‌کردم شایسته فرصت بیشتری بودم.»
اما مویس حتی به چیزی نزدیک به شش سال هم نرسید.
شاید ساده‌لوحانه بود که تصور می‌کرد مدیران و هواداران یونایتد حاضرند یک دوره طولانی بازسازی را تحمل کنند.
مایکل کریک تاکنون در مجموع ۹ ماه و نیم هدایت یونایتد را بر عهده داشته است؛ تقریباً به‌اندازه تمام دوران مربیگری مویس. پنج ماه اخیر او نیز به‌عنوان سرمربی دائمی سپری شده است.
وقتی کریک در ژانویه جانشین آموریم شد، مأموریتش این بود که یونایتد را در پایان آن فصل به رقابت‌های اروپایی برساند.
او حتی فراتر از انتظار عمل کرد: یونایتد را به رتبه سوم رساند و سهمیه لیگ قهرمانان اروپا را کسب کرد.
این بار انتظار می‌رود کریک تیم را به رقابت‌های اروپایی فصل ۲۸-۲۰۲۷ برساند؛ و یونایتد واقعاً به بازگشت دوباره به لیگ قهرمانان اروپا نیاز دارد.
کریک هرگز درخواست نکرده که شش سال به او فرصت بدهند.
اما آیا حتی شش ماه دیگر هم روی نیمکت منچستریونایتد دوام خواهد آورد؟
ىوناىتد باىد کونته وناگلزمان رو انتخاب کنه. ادىن ترزىچ هم ممکنه شراىط رو عوض کنه