مردی برای بازسازی شیاطین سرخ؛ پوچتینو چه چیزی را تغییر می‌دهد؟
تام هریس/اتلتیک
بیش از یک دهه از زمانی می‌گذرد که برای نخستین بار زمزمه‌هایی درباره مائوریسیو پوچتینو به‌عنوان یکی از گزینه‌های هدایت منچستریونایتد شنیده شد.
در این مدت خیلی چیزها عوض شده است. یونایتد پنج سرمربی دائمی و سه سرمربی موقت داشته و پوچتینو هم تاتنهام را به فینال لیگ قهرمانان رسانده و سپس هدایت پاری‌سن‌ژرمن، چلسی و تیم ملی مردان آمریکا را بر عهده گرفته است. او تابستان امسال آمریکا را در جام جهانی‌ای که بخش عمده‌اش در خاک این کشور برگزار شد، به مرحله حذفی رساند.
اما فوتبال عادت عجیبی به تکرار خودش دارد. با اینکه مسیر یونایتد و پوچتینو در این ده سال از هم جدا بوده، باشگاه بار دیگر به استخدام او فکر می‌کند.
اتلتیک صبح چهارشنبه گزارش داد که یونایتد در حال نهایی‌کردن توافقی است تا در صورت جدایی مایکل کریک، پوچتینو را به‌عنوان سرمربی بعدی‌اش منصوب کند.
کارنامه پوچتینو روشن است. او در نزدیک به ۵۰۰ بازی در پنج لیگ بزرگ اروپا و ۴۵ بازی دیگر در لیگ قهرمانان اروپا روی نیمکت نشسته است. اما اگر یونایتد بالاخره برای استخدامش اقدام کند، فلسفه تاکتیکی او تا چه اندازه با بازیکنان فعلی تیم جور درمی‌آید؟
پوچتینو در فوتبال بیش از هر چیز به توانایی‌اش در پرورش بازیکنان شناخته می‌شود. هری کین، دله آلی، رایان میسون، دنی رز، کایل واکر و چندین بازیکن دیگر در تاتنهام زیر نظر او پیشرفت کردند. لوک شاو و آدام لالانا هم در ساوتهمپتون با او شکوفا شدند. حالا ممکن است شاو پس از ۱۳ سال دوباره در یونایتد با پوچتینو کار کند.
پوچتینو می‌گوید «از بازی دادن به جوان‌ها نمی‌ترسم. اگر بازیکنی شایسته بازی باشد، برای من و کادر مربیگری‌ام فرقی نمی‌کند ۱۷ ساله باشد یا ۱۸، ۱۹ یا ۲۰ ساله. مهم این است که شخصیت و پختگی لازم برای پذیرفتن این مسئولیت را نشان بدهد.»
«بازیکن جوان نیاز دارد کسی به او ایمان داشته باشد و تو باید این حس را به او منتقل کنی. او باید باور کند که تو واقعاً به او باور داری.»
بسیاری از شاگردان سابق پوچتینو از شیوه ارتباطش با بازیکنان و مدیریت آن‌ها تعریف کرده‌اند. خود او در گفت‌وگو با روزنامه گاردین، کار با اریک دایر در تاتنهام را نمونه‌ای از رویکردش دانست. او هم برای ارتباط فردی با بازیکن وقت می‌گذاشت و هم به جزئیات نقش او در زمین توجه می‌کرد.
«وقتی دایر را گرفتیم، اولین بازی‌اش مقابل وستهم بود. بعد در پست مدافع میانی و سپس در پست مدافع کناری بازی کرد. این فصل هم تمرین با او در نقش هافبک دفاعی را شروع کردیم. به نظرم این پست فوق‌العاده به او می‌آید.»
این تجربه‌ها می‌تواند برای جوانانی که در سال‌های اخیر گرفتار رکود یونایتد شده‌اند، امیدوارکننده باشد. این فصل ۹ بازیکن زیر ۲۴ سال برای تیم اول یونایتد به میدان رفته‌اند و لنی یورو، کوبی مینو، شی لیسی و کارلوس بالبا از امیدوارکننده‌ترین چهره‌های این جمع‌اند.
پرس از جلو و بازی‌سازی صبورانه با توپ، دو محور اصلی فوتبال پوچتینو هستند. همین هم یکی از دلایل علاقه او به کار با بازیکنان جوان است. جوان‌ترها معمولاً انرژی و اشتیاق بیشتری برای اجرای خواسته‌های او در فاز بدون توپ دارند و برای پیشرفت و نشان دادن توانایی‌هایشان هم انگیزه بیشتری دارند. خواسته‌های پوچتینو در فاز بدون توپ از تجربه‌اش به‌عنوان بازیکن زیر نظر مارسلو بیلسا تأثیر گرفته است.
پوچتینو تنها قهرمانی‌اش در لیگ به‌عنوان سرمربی را با پاری‌سن‌ژرمن به دست آورد. وقتی به آن دوره نگاه می‌کرد، می‌گفت در خط حمله‌ای با حضور لیونل مسی، کیلیان امباپه و نیمار «عظمت بیش از اندازه‌ای» جمع شده بود و همین، تمرکز بر انسجام تیم در فاز بدون توپ را دشوار می‌کرد.
نمودار دایره‌ای سبک بازی، چلسی را در تنها فصل حضور پوچتینو با تیم‌های هفت لیگ برتر اروپا مقایسه می‌کند. امتیاز ۸۹ از ۹۹ در شاخص شدت بازی نشان می‌دهد چلسی چقدر تهاجمی و از جلو پرس می‌کرد. این تیم در فصل ۲۴–۲۰۲۳ لیگ برتر از نظر تعداد دفعات بازپس‌گیری توپ در مناطق بالای زمین، پنجم شد.
در مقابل، امتیاز ۳۲ از ۹۹ در شاخص جلوگیری از خلق موقعیت تصویر نگران‌کننده‌تری به دست می‌دهد. چلسی در آن فصل ۶۳ گل خورد. با این حال، فقط دو تیم در تاریخ چلسی در لیگ برتر بیشتر از ۷۷ گل آن فصل به ثمر رسانده‌اند. چلسی آنتونیو کونته در فصل ۱۷–۲۰۱۶ و چلسی کارلو آنچلوتی در فصل ۱۰–۲۰۰۹ که هر دو هم قهرمان شدند. پوچتینو همچنین بهترین بازی را از کول پالمر گرفت. پالمر در نخستین فصلش در چلسی ۲۲ گل زد و ۱۱ پاس گل داد.
این اعداد نشان می‌دهند که پوچتینو برای رسیدن به ثبات کامل در یونایتد به زمان نیاز دارد. توانایی‌اش در ساختن شرایطی که بازیکنان هجومی در آن بدرخشند، می‌تواند خیلی زود هواداران را به وجد بیاورد.
وقتی تیمش توپ دارد، پوچتینو روی الگوهای بازی‌سازی صبورانه از مرکز زمین کار می‌کند. او از بازیکنانش می‌خواهد با پاس‌های سریع، دقیق و جسورانه از عقب بازی کنند، حریف را به پرس بکشانند و سپس با پاس‌های عمقی و خط‌شکن، هافبک‌های تکنیکی را صاحب توپ کنند.
او در انتخاب آرایش هم انعطاف دارد. ساختار محبوبش چهار مدافع، دو هافبک عقب‌تر و یک شماره ۱۰ خلاق با آزادی حرکت است که معمولاً در قالب ۴-۲-۳-۱ شکل می‌گیرد. او در تاتنهام و اخیراً در تیم ملی آمریکا، از ساختارهای سه‌دفاعه هم استفاده کرده است.
در نمونه بازی ماه مارس مقابل پرتغال، آمریکا هنگام بازی‌سازی به آرایش ۳-۲-۵ می‌رسد. آنتونی رابینسون، مدافع کناری چپ، در سمت خودش جلو می‌کشد و الکس فریمن در سمت مقابل به داخل متمایل می‌شود. دو هافبک نزدیک به هم می‌مانند تا تیم بتواند با ترکیب‌های سریع از مرکز زمین جلو برود. جلوتر هم وستون مک‌کنی، کریستین پولیشیچ و مالک تیلمن مدام جایشان را عوض می‌کنند، به پشت خط دفاع می‌زنند و برای دریافت توپ به فضاهای خالی بین خطوط برمی‌گردند.
در دو سالی که از انتصاب پوچتینو می‌گذرد، شیوه بازی‌سازی تیم ملی آمریکا تغییر محسوسی کرده است. بازیکنان حالا آماده‌اند با پاس‌های دقیق و مطمئن از عقب زمین، از پرس حریف عبور کنند.
صحنه‌ای از بازی مقابل ژاپن در سپتامبر سال گذشته نشان می‌دهد جابه‌جایی بازیکنان چطور به شکستن پرس کمک می‌کند. ابتدا پولیشیچ عقب‌تر می‌آید تا به مدافعانِ صاحب توپ کمک کند. بعد مکس آرفستن، مدافع کناری، به داخل می‌زند و وارد فضایی می‌شود که پولیشیچ تازه خالی کرده است.
با یک پاس رو به جلوی خط‌شکن و پاس برگشتی سریع فولارین بالوگان، مهاجم تیم، آرفستن از فشار فرار می‌کند و یک ضدحمله سریع به راه می‌اندازد. پوچتینو هم کنار خط برایش دست می‌زند.
پذیرفتن چنین ریسکی در بازی‌سازی از عقب همیشه مناسب نیست. پوچتینو در نهایت می‌خواهد یونایتد بتواند توپ را با اطمینان در سه‌سوم زمین پیش ببرد. او در عین حال نشان داده که می‌تواند رویکردش را با محدودیت‌های نفرات و میزان اعتمادبه‌نفس آن‌ها هماهنگ کند.
در چلسی، ضدحمله هم برایش به همان اندازه اهمیت داشت. او روی پالمر و نیکلاس جکسون حساب می‌کرد تا در انتقال‌ها سریع و قاطع به حریف ضربه بزنند.
نمودار میانگین متحرک گل مورد انتظار (xG) حاصل از ضدحمله‌های سریع نشان می‌دهد که پوچتینو به‌مرور توانست مهاجمان کلیدی‌اش را بیشتر در موقعیت‌هایی قرار دهد که به فضای خالی بزنند. در لیگ برتر فصل ۲۴–۲۰۲۳ فقط چهار تیم بیشتر از چلسی در چنین ضدحمله‌هایی شوت زدند.
یونایتد احتمالاً به همین تنوع نیاز دارد. ترکیب فعلی تیم میان ایده‌های تاکتیکی مربیان پیشین گیر کرده و برونو فرناندز، برایان امبومو و ماتئوس کونیا هم می‌توانند در ضدحمله برای حریفان خطرساز شوند.
کارنامه پوچتینو نشان می‌دهد که می‌تواند فشار کار در یونایتد را تحمل کند و رویکرد سنجیده‌اش در تیم‌سازی می‌تواند به بازگشت تعادل کمک کند. او در ساوتهمپتونی که تازه به لیگ برتر صعود کرده بود، اثری ماندگار گذاشت. در تاتنهام هم رکورد امتیازگیری باشگاه را شکست و به فینال لیگ قهرمانان رسید. همین دستاوردها جایگاه ویژه‌ای برایش میان هواداران باشگاه شمال لندن ساخته است.
کمبود جام یکی از انتقادهای اصلی به پوچتینو است. با شرایط فعلی یونایتد، نیاز فوری باشگاه ساختن هویتی تازه برای تیم و ترمیم شکاف‌هایی است که در جمع بازیکنان دیده می‌شود. پوچتینو بارها نشان داده که از عهده این کار برمی‌آید.
کامنت‌ها