چرا مصر و کیروش میتوانند جام را از چنگ سنگال خارج کنند
هفتیک- محمد صلاح برابر سادیو مانه؛ دو مهاجم بزرگ لیورپول روز یکشنبه در فینال جام ملتهای آفریقا روبروی یکدیگر قرار میگیرند. این مهمترین رویارویی مصر و سنگال است، دیدار پرافتخارترین تیم تاریخ فوتبال آفریقا و تیمی که تا به حال هرگز این جام را بالای سر نبرده است. اما تمرکز روی این دو نفر کار اشتباهی است: هرچند هر دو در دیدارهای اخیر تاثیرگذار بودهاند اما نمیتوان گفت سنگال و مصر تیمهایی هستند که حول محور استعداد هجومیشان شکل گرفتهاند.
این احساس اجتنابپذیر وجود دارد که حتی تمرکز روی فوتبال هم به خودی خود چندان راحت نیست، با توجه به اتفاقات دو هفته قبل که هشت هوادار بر اثر ازدحام جمعیت بیرون ورزشگاه اولمبه که دیدار فینال قرار است در آن برگزار شود، جان باختند. دیدار یک چهارم نهایی به ورزشگاه دیگری منتقل شد اما پس از بازبینی تصمیم گرفته شد که دیدار نیمه نهایی در روز پنجشنبه همانجا برگزار شود.
شاید این اتفاق از نظر احساسی عجیب باشد، قدم زدن در آن خیابان و عبور از درهایی که این تراژدی در آنجا رخ دادند اما از نظر عملی این گزینه درستی بود، با توجه به این که گزینه جانشین مطمئنی برای برگزاری دیداری بزرگ که یکی از طرفهای آن تیم میزبان بود، وجود نداشت. اولمبه ورزشگاهی فوقالعاده در فضایی وسیع قرار دارد؛ ایجاد شرایطی که چنین حادثهای در این ورزشگاه رخ دهد واقعا نیازمند بیکفایتی زیادی است. درک این که مسئولان تا چه حد از این حادثه درس گرفتهاند، دشوار است چون پنج شنبه شب تنها 24 هزار نفر در این ورزشگاه حضور داشتند و به نظر میرسید تعداد هواداران به دلیل نگرانی از شرایط و امنیت کاهش یافته است.
این فاجعه فورا به مهمترین اتفاق این تورنمنت تبدیل شد اما اتفاقی که دوشنبه هفته قبل رخ داد، تنها بخشی از هرج و مرجی وسیعتر بود. جام ملتهای آفریقا رقابتی است که همیشه حقانیت و ارزشش را ثابت کرده؛ اما چنین چیزی در این چند هفته در داخل و خارج از زمین دیده نشد. سازماندهی این مسابقات به طور کلی نامطلوب بوده و زمینهای بازی نامناسب و دیدارهای نه چندان جذاب و تماشایی با میانگین 1.88 گل در هر بازی کمکی به بهبود این شرایط نکرده است.
روش سنگال خفه کردن حملات حریف، حفظ کنترل میانه میدان و حمله به سمت دروازه حریف در دقایق پایانی بازی بوده است؛ روشی که بازگشت اسماعیل سار به اوج آمادگی در دو بازی اخیر به آن کمک کرده، بازیکنی که توانسته از روی نیمکت به زمین رفته و به قدرت هجومی آنها اضافه کند. هشت گل از 9 گل سنگال در این تورنمنت تا این جا پس از دقیقه 60 بازی به ثمر رسیده است. آنها از نظر دفاعی تقریبا بیعیب و نقص ظاهر شدند، تنها یک گل دریافت کردند- والی یانیک بویلا در مرحله یک چهارم نهایی- و در کل تورنمنت تنها 9 شوت به سمت چارچوب دروازه این تیم زده شده است.
سبک مصر صرفا جلوگیری از حملات حریف است، احتیاط ذاتی کارلوس کیروش به همراه تمایل همیشگی آنها به اتلاف وقت سبکی را پدید آورده که در 630 دقیقه تنها چهار گل را به همراه داشته است. آنها تنها دو گل دریافت گرفتهاند، هرچند 12.33 شوت در چارچوب این تیم در هر بازی زده شده که بیشتر آنها از فاصله دور بوده است.
محمد ابوجبل با گرفتن سه پنالتی در دو دیدار، نقش مهمی در رسیدن مصر به فینال جام ملتهای آفریقا داشت.
این احساس وجود دارد که بزرگترین نقطه قوت این تیم قدرت ذهنی آنها و سبک مقابله آنها با حریف و عصبی کردن حریف است- این و پنالتیها. مصر در شش بازی آخر که به ضربات پنالتی کشیده شده پیروز بوده که شامل دو بازی در این تورنمنت است. هرچند آنها تا به حال در این تورنمنت تنها برابر گینهبیسائو و سودان در وقتهای قانونی بازی به پیروزی رسیدهاند اما مسیری که این تیم برای رسیدن به فینال طی کرده، دشوارتر از سنگال بوده است. آنها با ساحل عاج، مراکش و کامرون میزبان روبرو شدند. و نباید فراموش کرد که حضور در تورنمنتهایی که در جنوب صحرای آفریقا برگزار میشود تا چه حد برای تیمهای شمال آفریقا دشوار بوده است: مصر تنها تیم شمال آفریقاست که موفق شد در خارج از این منطقه در سال 2008 و 2010 قهرمان جام ملتها شود.
اما با این وجود، مهارت آنها در پیروزی در بازیها بسیار درخشان بوده است. میراث عصام الحضری ، دروازهبان کهنهکار این تیم که راحتتر از هر بازیکن دیگری دچار آسیب دیدگی میشد، در دستان محمد الشناوی و پس از مصدومیت او در دستان محمد ابوجبل، امن است. به نظر میرسد که معضل مصدومیت و شرایط آمادگی دروازهبانها در مصر بسیار جدی و قدیمی است، چرا که ابوجبل هم بیشتر دقایق دیدار نیمه نهایی را از درد به خود میپیچید.
کیروش شخصا در بیشتر دقایق این تورنمنت بسیار بداخلاق و معترض ظاهر شد، با خشم بسیار در محوطه فنی کنار زمین حرکت میکرد و ظاهرا باور داشت که همه چیز علیه او برنامهریزی شده است. رفتار کلی نیمکت مصر در دیدار یک چهارم نهایی زشت و نامحترمانه بود، چرا که آنها به هر تصمیمی معترض بودند، به داور چهارم انتقاد میکردند و با کادر فنی مراکش درگیر میشدند که باعث شد راجر دسا، کمک مربی این تیم، با محرومیت چهار جلسهای روبرو شود.
فدراسیون فوتبال مصر به انتخاب باکاری گاساما، داور باتجربه، برای قضاوت دیدار نیمه نهایی اعتراض کرد و ظاهرا دلیلی بهتر از این نداشت که او قضاوت دیدار مرحله گروهی آنها برابر نیجریه که با شکست این تیم به پایان رسیده بود را برعهده داشت. گاساما با سری تاس و چشمانی بیرون زده شباهت بسیاری به کولینا دارد، دوست دارد تصمیماتش را به بازیکنان تحمیل کند و وقتی کیروش در اعتراض به ضربه آزادی که اوایل بازی نزدیک خط میانی میدان به ضرر تیمش اعلام شده بود در کنار زمین زانو زد، به او هشدار داده و به دلیل اعتراض و بدرفتاری با نشان دادن دو کارت زرد به این مربی، او را در نیمه دوم اخراج کرد.
در نتیجه، کیروش در دیدار فینال نمیتواند روی نیمکت حضور داشته باشد. کیروش پس از بازی نیز به اعتراض و توهین به گاساما ادامه داد و سپس در اقدامی مضحک، ضیا السید، دیگر مربی این تیم، خواهان این شد که دیدار فینال 24 ساعت به تعویق بیفتد چون مصر یک روز کمتر از حریف استراحت داشته است.
سنگال خاطرات خودش را از نحوه تاثیرگذاری فشار مصریها بر داوران دارد: آخرین باری که این دو تیم در مراحل پایانی با هم روبرو شدند، دیدار نیمه نهایی در سال 2006 در قاهره بود. در دقایق پایانی این بازی و در حالی که مصر 1-2 جلو بود، پس از سرنگونی دیومانسی کامارا توسط ابراهیم سعید پنالتی مشهودی برای آنها گرفته نشد.
این فقط یکی از لحظات تاریخی ناامیدکنندهای است که سنگال سعی دارد بر آنها غلبه کند. آلیو سیسه، سرمربی این تیم، پنالتی سرنوشتسازی را در ضربات پنالتی فینال سال 2002 از دست داد و خاطره باخت برابر الجزایر در فینال 2019 هنوز زنده است. قهرمانی در جام ملتهای آفریقا به آرزوی سنگال تبدیل شده، تردیدها و ناباوری درونی آنها مانعی به بزرگی حریفانی است که برابر آنها قرار میگیرند. از همین جهت، مصر که قهرمانی سریالی و بیرحم است، شاید بدترین تیمی است که میتوانست مقابل آنها قرار بگیرد.