مورینیو، نوکمپ و تولدی دوباره پس از سیزده سال
سید لو/Observer:
ژوزه مورینیو هنوز ۱۰۰ روز هم نبود که به رئال مادرید برگشته بود، اما در همین مدت تقریباً همه کار کرده بود؛ از آن «چرا؟» معروف (¿Por qué?) گرفته تا برگه‌ای که جلوی دوربین‌ها گرفت و غیبت در نشست خبری. حالا یک مورد دیگر هم به فهرست اضافه شده بود: سر خوردن روی زانوها؛ آن هم در بهترین جای ممکن، درست همان جایی که همه‌چیز زمانی آغاز شده بود و حالا می‌توانست دوباره از همان‌جا شروع شود.
وقتی کیلیان امباپه گل اول ال‌کلاسیکوی یکشنبه را زد، سرمربی رئال مادرید تقریباً هیچ واکنشی نشان نداد. در سایه نیمکت نشسته بود و فقط صحنه را تماشا می‌کرد. اما وقتی مهاجم فرانسوی در دقایق پایانی گل دوم و پیروزی‌بخش را به ثمر رساند، دیگر خبری از آن آرامش نبود.
مورینیو از جایش پرید، خودش را روی چمن انداخت و روی زانوهایش سر خورد؛ شلوار مردی ۶۳ ساله مثل لباس یک پسربچه مدرسه‌ای گِلی شده بود. زبانش را بیرون آورد و مشت‌هایش را با تمام قدرت گره کرد.
مورینیو عاشق لحظه‌ای است که نقشه‌اش دقیقاً همان‌طور که می‌خواهد جواب می‌دهد.
در سمت راست او، نیمکت رئال تقریباً خالی شده بود. بازیکنان ذخیره هم همراه نفرات داخل زمین با سرعت به سمت گوشه جنوب‌غربی ورزشگاه می‌دویدند.
بازیکنان رئال آنجا بالا و پایین می‌پریدند و همزمان سعی می‌کردند از بطری‌هایی که از سکوها به سمتشان پرتاب می‌شد جاخالی بدهند. در دورترین گوشه ورزشگاه و در ارتفاعی بسیار بالا، گروه کوچک هواداران رئال مادرید که داخل محفظه‌ای شیشه‌ای قرار گرفته بودند، دیوانه‌وار جشن می‌گرفتند؛ انگار گروهی از دیوید بلین‌ها را داخل یک جعبه شیشه‌ای حبس کرده باشند.
در جایگاه اصلی، هزاران تلفن همراه به هوا بلند شده بود تا این لحظه ثبت شود.
اما ۶۰۰ کیلومتر آن‌طرف‌تر در غرب، در بوادییا، تیبو کورتوا از روی مبل خانه‌اش هم‌تیمی‌هایش را تماشا می‌کرد؛ احتمالاً در حالی که خودش را در پتو پیچیده و یک فنجان داروی گرم سرماخوردگی در دست داشت. صبح روز بزرگ‌ترین مسابقه ممکن، کورتوا با علائم آنفلوآنزا از خواب بیدار شده و مجبور شده بود ال‌کلاسیکو را از دست بدهد.
مورینیو بعد از مسابقه گفت: «ما بهترین دروازه‌بان دنیا را داریم، اما هیچ‌کداممان به خاطر اینکه تیبو نمی‌توانست بازی کند گریه نکردیم.»
البته احتمالاً خیلی‌ها دلشان می‌خواست چنین کاری کنند؛ غیبت کورتوا دلیل دیگری برای نگرانی پیش از مسابقه بود. اما مورینیو سراغ آندری لونین رفت؛ دروازه‌بان ذخیره‌ای که آن‌قدر حرفه‌ای و جدی است که در دوران همه‌گیری کرونا یک رول چمن مصنوعی خرید و آن را در خانه‌اش پهن کرد تا با شیرجه زدن در اتاق نشیمن آپارتمانش تمرین کند.
مورینیو به او گفت این همان لحظه‌ای است که منتظرش بوده:
«تو تمرین می‌کنی که بازی کنی، نه اینکه روی نیمکت بنشینی. پس برو و بازی کن.»
پیام او به بقیه بازیکنان هم روشن بود: هیچ‌چیز تغییر نمی‌کند؛ همان نقشه قبلی را اجرا می‌کنیم.
و وقتی بازیکنان رئال پس از پایان مسابقه به رختکن برمی‌گشتند و فریادهای شادی‌شان در راهروهای نوکمپ می‌پیچید، مشخص شده بود که حق با مورینیو بوده است.
نقشه دقیقاً همان‌طور که می‌خواست، جواب داده بود.
سیزده سال بعد، مورینیو دوباره برای یک ال‌کلاسیکو به بارسلونا برگشته بود و این بار رئال مادرید را به پیروزی ۲-۱ رساند. بارسلونایی که ۹ مسابقه متوالی را برده بود، مقابل رئالی شکست خورد که پیش از این دو بار باخته بود و در بیشتر مقاطع فصل هم واقعاً تیم چندان خوبی به نظر نمی‌رسید.
شبی که می‌توانست همه‌چیز را تمام کند و حتی پیش از رسیدن ماه نوامبر تکلیف رقابت قهرمانی را تا حد زیادی روشن کند، در عوض تبدیل شد به شبی که رقابت قهرمانی واقعاً آغاز شد.
مورینیو گفت: «اگر با ۹ امتیاز فاصله از اینجا خارج شوید، از نظر روانی فشار بسیار سنگینی است. اگر فاصله شش امتیاز باشد، شرایط متعادل‌تر است و اگر سه امتیاز باشد، دیگر داستان کاملاً فرق می‌کند.»
و حالا واقعاً داستان فرق کرده است؛ همان‌طور که شرایط فصل نیز دیگر مثل قبل نیست.
اگر ال‌کلاسیکوهای دوران قبلی مورینیو را هم حساب کنیم، این ششمین تقابل متوالی او با بارسلونا بدون شکست بود. نکته مهم‌تر اینکه این بار خبری از پارک کردن اتوبوس یا بازی خشن و زدن بازیکنان حریف هم نبود.
رئال فقط با ناامیدی عقب ننشست تا نتیجه را حفظ کند؛ هرچند در یک صحنه دین هویسن با صورتش جلوی یک شوت را گرفت. آن‌ها همچنین صرفاً منتظر یک لحظه نماندند تا تمام فشار بارسلونا را تحمل کنند و بعد ناگهان ضربه بزنند؛ حتی اگر ژوائو کانسلو بعد از مسابقه اصرار داشت: «رئال همین است؛ موقعیت‌های زیادی به دست نمی‌آورند، اما همان‌ها را گل می‌کنند.»
آمار نهایی نشان می‌داد بارسلونا ۱۸ شوت مقابل ۱۰ شوت رئال داشته و ۶۲ درصد مالکیت توپ نیز در اختیار میزبان بوده است.
اما مورینیو گفت: «شیوه‌ای که با آن پیروز شدیم مهم است. می‌توانید با خوش‌شانسی برنده شوید یا با دفاع کردن زیاد. اما ما با آرامش بازی کردیم و کاملاً شایسته پیروزی بودیم. با سازماندهی، تمرکز و شجاعت برای بازی‌سازی از عقب زمین این کار را انجام دادیم.»
شاید مورینیو کمی در توصیف برتری تیمش اغراق می‌کرد. واقعیت این است که اگر لونین آن مهار خارق‌العاده را مقابل جرارد مارتین انجام نمی‌داد یا شوت نیمه دوم لامین یامال با فاصله‌ای اندک از کنار دروازه بیرون نمی‌رفت، احتمالاً تحلیل‌ها بعد از مسابقه کاملاً متفاوت بود. با این حال، حرف مورینیو بیراه هم نبود.
بارسلونا در بهترین فرم خودش قرار نداشت. بازی تیم عجولانه و پر از اشتباه بود؛ تا جایی که رودری هنگام ورود بازیکنان به زمین برای نیمه دوم از هم‌تیمی‌هایش خواست ضربانشان را پایین بیاورند و آرام‌تر بازی کنند. لامین یامال هم درست پیش از پایان نیمه اول به شکلی عجیب یک فرصت فوق‌العاده را از دست داد.
وقتی بارسلونا در نیمه دوم فشار را بیشتر کرد، باز هم نتوانست دیوار دفاعی رئال را بشکند. ژاوی اسپارت نیز مجبور به ترک زمین شد تا یک مصدوم دیگر به مشکلات دفاعی بارسا اضافه شود و بار دیگر تصمیم باشگاه برای جذب نکردن یک مدافع میانی در تابستان زیر ذره‌بین قرار بگیرد.
با همه این‌ها، رئال مادرید در این شب سریع‌تر، تهاجمی‌تر و منسجم‌تر از چیزی بود که تقریباً همه انتظار داشتند.
وقتی از لونین خواسته شد این نمایش را در چند کلمه توصیف کند، پاسخ داد: «انضباط و ذهنیت برنده.» شاید بخشی از این ویژگی‌ها به اهمیت خود ال‌کلاسیکو مربوط باشد و اصولاً کمترین چیزی است که می‌توان از بازیکنان در چنین مسابقه‌ای انتظار داشت؛ اما واقعیت این است که حتی همین را هم همیشه از این رئال ندیده‌ایم.
ضمن اینکه ماجرا فقط به انضباط و انگیزه محدود نمی‌شد. فقط این نبود که مارک کوکوریا توانست لامین یامال را عصبی و از جریان بازی خارج کند، هرچند در انجام این مأموریت کاملاً موفق بود.
رئال مشخصاً فضای پشت مدافعان کناری بارسلونا را هدف گرفته بود. یان دیومانده ۱۹ ساله در اولین ال‌کلاسیکوی دوران حرفه‌ای‌اش نمایشی فوق‌العاده داشت. وینگر چپ رئال بیش از هر بازیکن دیگری از تیمش صاحب توپ شد و در عین حال به‌خوبی از مدافع کناری پشت سرش نیز حمایت کرد.
اما باز هم داستان به همین خلاصه نمی‌شد.
گل پیروزی رئال لحظه‌ای از نبوغ خالص بود. جود بلینگام برای چند ثانیه انگار به رودلف نوریف، رقصنده افسانه‌ای باله، تبدیل شد؛ توپ را میان پاهای خودش و گابریل ژسوس به حرکت درآورد، با یک چرخش زیبا از او عبور کرد و ادواردو کاماوینگا را راه انداخت تا حمله‌ای شکل بگیرد که در نهایت به گل پیروزی منتهی شد.
این بار دیگر با تیمی روبه‌رو نبودیم که فقط منتظر اتفاق باشد. رئال مادرید ایده داشت، نقشه داشت و می‌دانست چگونه می‌خواهد بارسلونا را شکست دهد.
و این پیروزی، تأییدی بود بر نقشه سرمربی‌اش؛ چیزی شبیه به یک رستاخیز برای ژوزه مورینیو و رئال مادرید.
پیش از مسابقه، رودری گفته بود یکی از ترفندهای رئال مادرید این است که کاری می‌کند حریف باور کند آن‌قدرها هم تیم خوبی نیست؛ اما تأکید داشت خودش در این دام نخواهد افتاد. با این حال، در جریان مسابقه بیش از بسیاری دیگر گرفتار نقشه رئال شد. پدری هم شرایط مشابهی داشت.
جود بلینگام مأمور مهار رودری بود و برناردو سیلوا مراقب پدری. این دو هافبک بارسلونا زیر فشار قرار گرفتند و آن‌طور که هانسی فلیک بعد از مسابقه گفت، خسته هم بودند؛ در نتیجه هیچ‌کدام نتوانستند واقعاً کنترل میانه میدان را در دست بگیرند.
حضور آردا گولر و برناردو سیلوا در ترکیب رئال نشان می‌داد مورینیو فقط به فکر تخریب بازی بارسلونا نیست و می‌خواهد هر زمان امکانش وجود داشت، تیمش توپ را هم در اختیار داشته باشد. حضور سیلوا در مرکز میدان غافلگیرکننده بود؛ این اولین حضور او در ترکیب اصلی رئال در لالیگا طی شش هفته گذشته بود.
رئال این بار واقعاً خط میانی داشت؛ چیزی که خودش اتفاق تازه‌ای محسوب می‌شد.
آن‌ها از عقب زمین سعی می‌کردند بازی‌سازی کنند و بارسلونا را برای پرس جلو بکشند. البته اگر شرایط مسابقه ایجاب می‌کرد عقب بنشینند و تعداد زیادی بازیکن میان توپ و دروازه قرار دهند، مشکلی با این کار هم نداشتند. بازیکنان رئال شش شوت بارسلونا را بلوکه کردند و دست‌کم در دو صحنه دیگر نیز درست در لحظه ضربه، توپ را از مقابل پای بازیکنان حریف زدند.
در سمت دیگر زمین، حملات رئال هدفمندتر و برنده‌تر بود و احتمالاً موقعیت‌های باکیفیت‌تری هم ایجاد کرد. آمار گل‌های مورد انتظار این موضوع را نشان می‌داد: ۱.۱۹ برای بارسلونا مقابل ۱.۹۴ برای رئال مادرید.
این پیروزی فاصله رئال با بارسلونا را به سه امتیاز کاهش داد و فدریکو والورده معتقد بود این نتیجه می‌تواند «جرقه شروع حرکت» تیم باشد. ده هفته طول کشید، اما حالا دیگر رقابت واقعاً آغاز شده است. همان عبارتی که اسپانیایی‌ها دوست دارند در چنین شرایطی به کار ببرند: Hay Liga؛ هنوز لیگ وجود دارد، هنوز رقابت قهرمانی زنده است.
و حالا رئال مادرید هم واقعاً در این رقابت حضور دارد.
چیزی در این تیم تغییر کرده است. شاید نقطه آغاز آن را باید در رم جست‌وجو کرد؛ جایی که ۷۰ دقیقه افتضاح جای خود را به ۲۰ دقیقه نسبتاً خوب داد و یکی دیگر از آن بازگشت‌های عجیب رئال، این بار دست‌کم تا حدودی توضیح منطقی داشت.
تغییرات دیگر قابل چشم‌پوشی نبودند. والورده و اورلین شوامنی دیگر زوج خط میانی نبودند و والورده به دفاع راست منتقل شده بود. گولر بازی می‌کرد. دیومانده بازی می‌کرد. و بله، وینیسیوس جونیور بازی نمی‌کرد.
مورینیو گفت: «من لجباز نیستم؛ می‌توانم تغییر کنم.»
رئال حالا پنج مسابقه متوالی را برده است. آن شب چیزی در این تیم دیده شد؛ چیزی شبیه به پیدا شدن مسیر درست. از زمان محرومیت وینیسیوس، رئال تمام مسابقاتش را برده است؛ هرچند شاید مطرح کردن چنین ارتباطی بیش از حد ساده‌انگارانه و حتی کمی بی‌رحمانه باشد. اگر هم به چنین چیزهایی اعتقاد دارید، می‌توانید اضافه کنید که این روند از زمانی شروع شده که مورینیو ریش گذاشته است!
پیش از ال‌کلاسیکو، مورینیو گفته بود مقایسه تیمش با بارسلونا منصفانه نیست. از نگاه او، رئال هنوز تیمی در حال ساخته شدن بود و فاصله زیادی با محصول نهایی داشت. او تأکید می‌کرد که هنوز در حال شناخت بازیکنانش است؛ بالاخره مدت زیادی از حضورش در باشگاه نگذشته بود.
اما بعد از ال‌کلاسیکو اعتراف کرد: «پیشرفت کرده‌ایم و نمی‌توانیم این موضوع را پنهان کنیم.»
نگاه مورینیو به تیم هم تغییر کرده؛ تقریباً شبیه به اینکه ناگهان به کشفی تازه رسیده باشد. خودش توضیح داد: «درباره میانه میدان چیزی یاد گرفته‌ام. فهمیده‌ام ترکیب کردن ویژگی‌های مختلف بهتر است؛ بهتر است بازیکنانی با خصوصیات متفاوت کنار هم داشته باشید تا اینکه دو بازیکن با ویژگی‌های مشابه بازی کنند.»
خلاصه حرف او روشن بود: زوج شوامنی و والورده جواب نمی‌دهد. در میانه میدان باید در کنار قدرت، دوندگی و فیزیک، کسی هم باشد که فوتبال بازی کند و به تیم کیفیت فنی بدهد.
نمایش یکشنبه تأییدی بر همین تغییر بود؛ نشانه‌ای از امید و شاید مهم‌تر از آن، ظهور تدریجی یک هویت برای رئال مادرید مورینیو.
روزنامه EL PAIS تیتر زد: «بهترین رئال مادرید در نوکمپ متولد می‌شود.»
روی جلد AS هم نوشته شده بود: «رئال مادرید حالا اینجاست.»
البته مورینیو بلافاصله تلاش کرد بازیکنانش را روی زمین نگه دارد: «اجازه نمی‌دهم سرشان به آسمان برسد. اگر این مسابقه را ببریم و بعد در ساردینرو پیروز نشویم، این برد ارزش چندانی نخواهد داشت.»
اما این پیروزی فقط یک نتیجه نبود؛ می‌توانست نقطه شروع چیزی بزرگ‌تر باشد.
پس از سوت پایان، مورینیو وارد زمین شد و با لونین دست داد، در حالی که بازیکنان اطرافشان یکدیگر را در آغوش گرفته بودند. در ارتفاع بالای گوشه شمال‌شرقی ورزشگاه، هواداران رئال همچنان مانده بودند و آواز می‌خواندند.
در خانه نیز کورتوا همه‌چیز را از تلویزیون تماشا می‌کرد. گفته می‌شد شنبه‌شب «وحشتناکی» را به دلیل بیماری پشت سر گذاشته، اما حالا کمی بهتر شده بود.
در واقع، حال همه آن‌ها بهتر شده بود.
کامنت‌ها