روز پایانی فصل 02-2001 سری آ؛ روزی که اشک رونالدو درآمد

هفت یک – این اوج یک رقابت جذاب و گیرا برای کسب قهرمانی بود و همه چیز در خود داشت: چرخش قدرت، فراز و نشیب، پیش‌بینی نشده، حضور استعدادهایی در کلاس جهانی، یک داستان افسانه‌ای و یک روز پایانی به یاد ماندنی و فراموش‌نشدنی. در حقیقت، پنجم می 2002 همه این ویژگی‌ها را در خود داشت. این کورس قهرمانی، یک نقطه عطف در فوتبال ایتالیا و نشانگر آغاز تغییر قدرت در فوتبال اروپا بود.

بعد از آن‌که شش ماه قبل فاتح تریم در میلان جای خود را به کارلو آنچلوتی داد، هکتور کوپر به‌تنها سرمربی غیرایتالیایی سری A تبدیل شد و تا روز پایانی، اینتر با هدایت او صدرنشین بود. هکتور کوپر تنها 90 دقیقه با کسب اولین قهرمانی نراتزوری در سری آ بعد از سال 1989 فاصله داشت، اما اگر این اتفاق رخ نمی‌داد، طولانی‌ترین مقطع عدم کسب اسکودتو در تاریخ اینتر رقم می‌خورد. هکتور کوپر با خریدهای گرانقیمت، حساب اینتر را خالی کرده بود، مارکو ماتراتزی قدرت رهبری دفاع ناتوان نراتزوری را افزایش داد و فرانچسکو تولدوی آماده نیز دروازه را در اختیار گرفت، در خط حمله به‌جز کریستن ویری آماده که از شر مصدومیت دو سال قبل رها شده بود، رونالدو نیز در نیم فصل دوم و بعد از 14 ماه دوری به خط حمله اینتر اضافه شده بود.

اما یوونتوس در تابستان پیش قمار جسورانه‌ای برای فروش زین الدین زیدان به رئال مادرید با رکورد جهانی انتقال 56 میلیون دلار انجام داده و کارلتو را نیز اخراج کرده بود، تیم آنچلوتی در دو فصل گذشته به ترتیب در روز پایانی کورس اسکودتو را به لاتزیو و رم واگذار کرد و جالب اینجاست که حکم اخراج او بین دو نیمه بازی پایانی فصل برابر آتالانتا و در حالی‌که هنوز یوونتوس شانس قهرمانی داشت صادر شده بود. مارچلو لیپی جانشین کارلتو روی نیمکت یوونتوس شد و یکی دو جین ستاره چون جی‌جی بوفون، لیلیان تورام، پاول ندود و مارسلو سالاس نیز لباس سیاه و سفید بر تن کردند.

رقابت اینتر و یوونتوس در فصل 02-2001، دوئل ستاره‌های دو تیم، رونالدو و دل‌پیرو هم بود.

اما در سوی دیگر هواداران رم در آن روز با این امید از خواب برخاستند که همزمان شاهد ناکامی یوونتوس و اینتر باشند، جالوروسی که با دو امتیاز اختلاف پشت سر دو مدعی قرار داشت، امیدوار بود علاوه‌بر کسب پیروزی مقابل تورینو، اینتر در پایتخت مغلوب لاتزیو، رقیب دیرینه آنها شود و اودینزه نیز که برای قطعی شدن بقا به پیروزی نیاز دارد، بتواند یقه یوونتوس را در خانه خود بگیرد؛ پس راهی جز حمایت در المپیکو از رقیب دیرینه یعنی لاتزیو نبود.

پس از سپری کردن یک ماه مارس باشکوه و پیروزی در دربی دلامادونینا برابر میلان و برتری مقابل رم و فیورنتینا، ماه آوریل تبدیل به کابوس اینتر برای از دست دادن جام شد. شکست خانگی شوک‌آور مقابل آتالانتا و تساوی جنجالی لحظه آخری در کیه وو که آن فصل در رویایی‌ترین سال خود در‌نهایت مجوز صعود به اروپا را نیز کسب کرد، شرایط را برای اینتر دشوار ساخت.

با تک گل پاول ندود، یوونتوس یک پیروزی 0-1 دشوار برابر پیاچنزا را تقدیم مارچلو لیپی کرد و درنهایت فاصله شش امتیاز با اینتر طی دو هفته به یک امتیاز کاهش یافت، رم تحت هدایت فابیو کاپلو نیز متزلزل ظاهر شد و بعد از کسب تساوی مقابل ونتزیای سقوط کرده، با تساوی بدون گل مقابل میلان نیز متوقف شد، اما یوونتوس خوب می‌دانست که برای تکیه‌زدن بر سکوی قهرمانی، آنها یک بار دیگر باید در انتظار لغزش اینتر بمانند.

همه چشم‌ها به استادیو المپیکوی رم خیره بود؛ درست مانند 12 ماه قبل که رم با پیروزی 1-3 مقابل پارما، اولین اسکودتوی خود را جشن گرفت و این پیروزی باعث جشن‌های دسته جمعی و آشفتگی استادیوم به علت حضور هواداران برای برپایی جشن شادی شد. فضای عجیبی در استادیوم حاکم بود، هواداران لاتزیو به امید اینکه نه یوونتوس و نه بدتر از آن رم فاتح سری آ نشوند، به تشویق تیم میهمان می‌پرداختند.

تنها طی دو دقیقه اخباری از استادیوم فیریولی متعلق به اودینزه رسید، دیوید تزرگه با به ثمر رساندن بیست و چهارمین گل فصل خود، یوونتوس را پیش انداخت و 9 دقیقه بعد و این بار روی پاس تزرگه و ضربه دقیق الساندرو دل‌پیرو به گوشه دروازه مورگان دی سانکتیس، برتری بیانکونری دو برابر شد، اما زودتر از آنکه هواداران اینتر این واقعیت را هضم کنند که برای فتح جام تنها به یک پیروزی نیاز دارند، نراتزوری در المپیکو به گل رسید، روی ارسال آلوارو رکوبا، کریستن ویری که سه سال قبل با انتقالی 32 میلیون پوندی از لاتزیو، گران قیمت‌ترین بازیکن جهان شده بود، دروازه تیم سابقش را باز کرد؛ دروازه‌ای که سنگربان آن آنجلو پروتزی با سابقه هشت سال پوشیدن پیراهن یوونتوس بود.

فضایی پر از آشفتگی و اضطراب حاکم شده بود. بعد از گذشت 12 دقیقه ابتدایی، اینتر ابتدا جام را از دست داد و بعد دوباره صاحب اسکودتو شد. اما هفت دقیقه بعد دوباره همه چیز از دست رفت. کارل پوبورسکی، هافبک سابق منچستریونایتد، بدون مدافع یارگیر ارسال استفانو فیوره را تبدیل به گل کرد و دوباره اوضاع برای نراتزوری متلاطم شد، دقایقی بعد و طبق غریزه ذاتی آن فصل اینتر، تیم هکتور کوپر احتیاط را کنار گذاشته و سراپا حمله شد. آلوارو رکوبا، متخصص استفاده از توپ‌های مرده، این بار ارسال خود را روی سر لوییجی دی بیاجو ارسال کرد و ضربه او تبدیل به گل شد تا اشک‌های هافبک ایتالیایی از سر شادی سرازیر شود.

هواداران اینتر دوباره به کسب اسکودتو باور پیدا کردند؛ اما اگر کسی تصور می‌کرد لاتزیو تبدیل به تیمی بی‌انگیزه شده، سخت در اشتباه بود، دقایق پایانی نیمه اول مدافعان اینتر یک بار دیگر روی ارسال های بازیکنان لاتزیو اشتباه کردند و ضربه سر ایوان کوردوبا به سوی آسمان رفت، وراتیسلاو گرشکو، مدافع اسلواک اینتر در چهل و یکمین و البته آخرین بازی خود برای نراتزوری، اشتباه غیرقابل باوری انجام داده و تبدیل به منفورترین بازیکن آن دهه اینتر شد، پاس رو به عقب گرشکو برای فرانچسکو تولدو از شدت لازم برخوردار نبود و کارل پوبورسکی با حضور به موقع خود یک بار دیگر دروازه اینتر را باز کرد.

دیگو سیمئونه با این گل رویاهای تیم محبوبش را از بین برد و شادی نکردنش هم از اندوه اینتری‌ها کم نکرد.

بازیکنان حیرت‌زده اینتر بین دو نیمه دریافتند یوونتوس با دو گل از اودینزه پیش افتاده و یک دست بیانکونری روی جام قرار دارد. اینترِ سراسیمه، در نیمه دوم ناامید کننده ظاهر شد، آنجلو پروتزی ضربه دی بیاجو از راه دور را در اختیار گرفت و ضربه جوزپه فاوالی که بعدها راهی اینتر شد، با بدشانسی نراتزوری تبدیل به گل به خودی نشد. هر چه اینتر بیش‌تر ناامید می‌شد، پک‌های هکتور کوپر به سیگارش کنار خط عمیق‌تر می‌شد. دقایقی بعد، دیگو سیمئونه که سابقه پوشیدن لباس اینتر را در کارنامه داشت، روی ارسال استفانو فیوره موفق شد گل سوم لاتزیو را نیز به ثمر برساند. حالا و برای اولین‌بار دیگر به نظر می‌رسید علی‌رغم چند حمله نصفه و نیمه اودینزه، این یوونتوس است که بخت اول کسب قهرمانی است.

بعد از ظهری که قرار بود عصر جشن نراتزوری باشد، تبدیل به کابوس اینتر شد. آنتونیو کاسانو موفق شد در دقیقه 68 گل برتری رم برابر تورینو را بزند و نایب قهرمانی جالوروسی را تضمین کند. بازیکنان اینتر دیگر دفاع کردن را رها کرده و به دنبال جبران بودند، اما هفت دقیقه بعد سیمونه، برادر کوچک‌تر فیلیپو اینزاگی، یک بار دیگر موفق شد دروازه اینتر را باز کند.

شکست مقابل لاتزیو و از دست رفتن اسکودتو به آخرین بازی رونالدو برای اینتر تبدیل شد.

10 دقیقه مانده به پایان بازی، رونالدو جای خود را به محمد کالون داد و با چشمانی اشک‌بار و دست بر روی صورت، تصاویری ماندگار را روی نیمکت خلق کرد. بعدها مشخص شد که این غلیان احساسات، سکانس آخر دوران 5 ساله ستاره برزیلی با لباس اینتر بوده و پس از درخشش در جام جهانی 2002 با لباس برزیل، با انتقالی هنگفت نراتزوری را به مقصد رئال مادرید ترک کرد. رونالدوی برزیلی با اشک این‌گونه اعتراف کرد: “تلخی شکست برای من بسیار زیاد بود؛ زیرا خط پایان بسیار نزدیک بود. به نظر می‌رسد ناامیدی، شریک زندگی من است. در چند لحظه رویاهای ما از بین رفته و جای خود را به واقعیتی دادند که باور آن دشوار است.”

ماسیمو موراتی، رئیس باشگاه اینتر نیز تمایلی به دلداری دادن بعد از مسابقه نداشت: “امروز هیچ یک از طرفداران اینتر نمی‌خواهند حرف‌های تسلی‌بخش من را بشنوند و حرف زدن یا نزدن فرقی نمی‌کند.” اما تصاویر در فریولی کاملا با سکانس‌های رقم خورده در پایتخت در تضاد بود؛ تسکین برای میزبان و لذت توصیف‌ناپذیر برای یوونتوس که پس از دو سال از دست دادن جام در روز پایانی بالاخره قهرمان شده بود، باخت در روز پایانی برابر پروجا در دو فصل پیش از آن در ذهن آنتونیو کونته مانده بود.

سرمربی یک دهه بعد یوونتوس در روز قهرمانی گفت: “حرفی برای گفتن نداریم، ما از فوتبال لذت می‌بریم. این شادی و جشن پاسخی به ناامیدی دو سال قبل برابر پروجاست و بازیکنی این تلخی را تجربه می‌کند که آن مقطع بازیکن پروجا بود.” روی صحبت کونته به مارکو ماتراتزی، مدافع وقت اینتر و سابق پروجا بود که طبق ادعای کونته، در آن روز بارانی که یوونتوس درنهایت جام را به لاتزیو تقدیم کرده بود، رفتاری توام با بی‌احترامی به بازیکنان بیانکونری از خود بروز داده بود.

این یک جنگ و دشمنی واقعی میان دو شخصیت تند و آتشین بود، مدافع سابق اورتون بعدها گفت: “کونته باید با جایزه قهرمانی خود کلاه گیس جدید بخرد.” پاسخ کونته؟ “اکنون مردم پیوند مو انجام می‌دهند و نیازی به کلاه گیس نیست، اما متاسفانه در مورد ماتراتزی باید بگویم که هنوز پیوند مغز وجود ندارد.” شور و هیجان و بازی‌های پرفشار، ارمغان بزرگی بود که آن فصل برای سری آ رقم خورد و این فصل نشان داد که چرا لیگ ایتالیا با نمایش‌ها استعدادهای شگرف هفتگی، به‌عنوان جذاب‌ترین لیگ جهان شناخته می‌شود، آن فصل اپیزودهای جذاب دیگری نیز داشت، به عنوان مثال کیه‌وو تازه وارد به قدری جسارت داشت که در پاییز به مدت شش هفته صدرنشینی سری آ را نیز تجربه کرد.

اینتری‌ها سال‌ها بود که تا این اندازه به فتح اسکودتو نزدیک نشده بودند اما شکست 4-2 مقابل لاتزیو، رویای آنها را تبدیل به کابوس کرد.

لوئیجی دل نری، سرمربی کیه‌وو با استفاده از دو وینگر تهاجمی، اریبرتو و کریستین مانفردینی و همچنین بهره‌گیری از دو اسلحه مرگبار خود، برناردو کورادی و فرناندو کوساتو، سیستم 2-4-4 را استفاده می‌کرد. آنها نبرد صعود به لیگ قهرمانان را با یک امتیاز مقابل میلانی مغلوب شدند که فصل بعد فاتح اروپا شد.

در انتهای جدول، بحران مالی شرایط فیورنتینا را آشفته‌تر کرد و با وجود فروش تدریجی بسیاری از ستاره‌ها، بنفش‌ها سقوط کردند، این نشانگر پویایی لیگی بود که تیمی علی‌رغم در اختیار داشتن انریکو کیه‌زا، نونو گومژ، آدریانو، دومینیک مورفئو، روبرتو بارونیو، دانیله آدانی و مورنو توریچلی، توانست تنها پنج پیروزی در تمام فصل کسب کند. این ستاره‌ها به همراه سرمربی ویولا یعنی روبرتو مانچینی، از فیورنتینا جدا شدند و باشگاه به دلیل ورشکستگی، به مرز انحلال رسید. حتی امکان حضور در سری B نیز برای فیورنتینا وجود نداشت و این باشگاه برای مدتی منحل شد، اما در ادامه ویولا دوباره از شعله‌های آتشی که در آن گرفتار شده بود، متولد شد.

ونتزیا نیز همین تلخی و شاید شرایطی دشوارتر را تجربه کرد، باشگاهی که بازیکنانی چون رکوبا، ویری و فیلیپو مانیرو را معرفی کرده بود، با توجه به عدم حمایت شورای محلی ورشکسته شد. مالک ونتزیا، مائوریسیو زامپارینی، هم به پالرمو نقل مکان کرد و درنهایت این باشگاه مستقر در یکی از زیباترین شهرهای اروپا، به دلیل ورشکستگی در سال 2005 منحل شد.

فصل 02-2001 سری A پر از حادثه، درام و جنجال بود؛ در آن مقطع فوتبال ایتالیا توسط بسیاری از باشگاه‌های قدرتمند جهان به لیگی چالش برانگیز تبدیل شده بود و تا روز آخر هیجان در آن ادامه داشت. در 18 فصل گذشته، تنها دو دوره به روز پایانی کشیده شده و جالب اینجاست که در هر دو دوره اینتر به قهرمانی رسید و رم مانند گذشته نایب قهرمان شده است، پس می‌توان دریافت که چرا ایتالیایی‌ها بازگشت به روزهای درخشان ابتدای هزاره جدید را آرزو می‌کنند.