چرا صلاح به جای سه غول سنتی استانبول،ترابزوناسپور را برگزید؟
باشگاههای فوتبال این روزها در چیزی که میتوان آن را پستهای «تیزر» در شبکههای اجتماعی نامید، بسیار حرفهای شدهاند. یک عکس، یک کلیپ یا گاهی فقط یک ایموجی که قبل از یک اعلامیه بزرگ منتشر میشود؛ معمولاً به شکلی که آنقدر مبهم است که مستقیماً نمیگوید خبر چیست، اما آنقدر واضح است که بیشتر هواداران بتوانند حدس بزنند قرار است چه چیزی اعلام شود
آخرین نسخه از این پیامهای رمزآلود ترابزوناسپور که سهشنبه شب حدود ساعت ۲۳:۳۰ به وقت ترکیه منتشر شد، در مقایسه با نمونههای قبلی، کمتر سعی داشت موضوع را پنهان کند.
این ویدیو یک کلیپ ۱۷ ثانیهای ساختهشده با هوش مصنوعی بود؛ تصویری از یک هرم که در اطراف آن درختان سبز رشد کرده بودند و در نهایت مشخص میشد که این هرم مشرف به ورزشگاه پاپارا پارک، ورزشگاه خانگی ترابزوناسپور، قرار دارد.این ویدیو همراه با یک ایموجی تاج منتشر شده بود.
کمی بعد، اعلامیه رسمی منتشر شد: پس از هفتهها ابهام درباره آینده محمد صلاح و چند روز شایعهای که تقریباً غیرقابل باور به نظر میرسید مبنی بر اینکه ترابزوناسپور وارد مذاکره با او شده، این باشگاه تأیید کرد که محمد صلاح، بهترین گلزن خارجی تاریخ لیگ برتر انگلیس که در پایان فصل گذشته لیورپول را ترک کرد، در راه امضای قرارداد با آنهاست.
حتی حساب کاربری ترابزوناسپور در شبکه اجتماعی X اعلام کرد که صلاح دقیقاً چه ساعتی به فرودگاه آتاتورک استانبول خواهد رسید؛ چیزی که تقریباً در هر کشوری غیر از ترکیه اتفاقی عجیب و غیرمعمول به نظر میرسد. اما اینجا ترکیه است؛ کشوری که در آن یک جمله معروف وجود دارد: «قهرمانیها در فرودگاه به دست میآیند.» یعنی با خریدهای بزرگ و ستارههای خارجی پرزرقوبرق.
هواداران میتوانستند سفر صلاح را بهصورت زنده از کانال یوتیوب ترابزوناسپور دنبال کنند… البته به شرطی که عضو سرویس پریمیوم باشگاه میشدند!
این بازیکن ۳۴ ساله هنگام ورود به استانبول با استقبال گسترده هواداران روبهرو شد و کمی بعد راهی ترابزون شد؛ شهری کوچکتر و آرامتر که حدود ۱۱۰۰ کیلومتر در امتداد ساحل شمالی ترکیه از استانبول فاصله دارد.
همزمان با فرود صلاح، باشگاه ویدیویی منتشر کرد که در آن صلاح را در هواپیما و با پیراهن ترابزوناسپور نشان میداد. اگرچه او هنگام اولین بازی رسمیاش پیراهن شماره ۱۰ را خواهد پوشید، اما در این ویدیو شماره ۶۱ روی پشت پیراهنش دیده میشد؛ ادای احترامی به باشگاه و شهر ترابزون.
عدد ۶۱ برای مردم ترابزون اهمیت بسیار زیادی دارد: این عدد کد پستی شهر است، شماره پلاک خودروهای این منطقه با آن آغاز میشود و حتی گفته شده بعضی افراد حاضرند هزینه بیشتری بپردازند تا شماره تلفنی داشته باشند که شامل عدد ۶۱ باشد. این عدد به نمادی از هویت شهری تبدیل شده که سالها در سایه کلانشهرهای بزرگتر ترکیه، نهفقط استانبول بلکه آنکارا و ازمیر، زندگی کرده است.
صلاح قراردادی دو ساله امضا خواهد کرد؛ او در حالی این پیشنهاد را پذیرفت که علاقه چندین باشگاه دیگر، از جمله تیمهایی در آمریکا و عربستان، را رد کرده بود.
همانطور که اتلتیک در ماه ژوئیه گزارش داده بود، اسپورتینگ کانزاسسیتی یکی از جدیترین تیمهای لیگ حرفهای آمریکا (MLS) بود که به جذب صلاح علاقه داشت. مالک این باشگاه، پیتر مالوک، پسر مهاجران مصری است. با این حال، اگرچه اسپورتینگ کانزاسسیتی آماده بود دستمزد او در لیورپول را پرداخت کند ــ قراردادی که صلاح را به دومین بازیکن پردرآمد تاریخ MLS پس از لیونل مسی تبدیل میکرد ــ اما هرگز پیشنهاد رسمی ارائه نکرد؛ زیرا به آنها گفته شد صلاح حاضر است برای ماندن در فوتبال اروپا دستمزد کمتری دریافت کند.

فرضیه دیگر این بود که صلاح پس از ترک لیورپول راهی عربستان خواهد شد. این تصور کاملاً بیاساس نبود: صلاح مشهورترین بازیکن مسلمان سطح بالایی است که هنوز در لیگ حرفهای عربستان بازی نمیکند. باشگاههای عربستانی چند بار برای جذب او تلاش کردهاند و حتی خود صلاح در سال ۲۰۲۵ اعتراف کرده بود که اگر قرارداد جدیدی با لیورپول امضا نمیکرد، احتمالاً به عربستان میرفت.
او در گفتوگو با شبکه تلویزیونی مصری ON Sports گفته بود:
«هنوز رابطه خوبی با آنها دارم و همیشه با آنها در تماس هستم. بله، ما با هم صحبت کرده بودیم.»
اما این بار، صلاح علاقه چندانی به پیشنهادهای باشگاههای عربستانی نداشت. زمانی که لیورپول فصل گذشته در لیگ قهرمانان اروپا مقابل گالاتاسرای قرار گرفت، چند بازیکن این تیم از صلاح پرسیدند بعد از ترک لیورپول به کجا خواهد رفت. پاسخ این بود: خودش هم نمیداند، اما عربستان گزینه او نیست.
بنابراین سؤال اصلی این است: چرا ترکیه؟ و چرا ترابزوناسپور؟
در نگاه اول، این انتقال عجیب به نظر میرسد؛ انتقالی که شاید نشان دهد یک فصل نهچندان خوب، بیش از چیزی که تصور میشد به اعتبار صلاح نزد باشگاههای بزرگ اروپایی ــ و حتی کمی پایینتر از سطح نخبگان ــ آسیب زده است.
نباید فراموش کرد که او هنوز یک سال از قراردادش با لیورپول باقی مانده بود. اگر میدانست گزینههای پیش رویش تا این اندازه محدود خواهد بود، آیا ممکن بود در آنفیلد بماند؟ اگر زمانی از لیورپول جدا میشد که ارزش و اعتبارش در بالاترین سطح بود، قطعاً انتخابهای بیشتری داشت. به همین دلیل این احساس وجود دارد که پیوستن به چهارمین باشگاه بزرگ ترکیه، در نهایت نوعی عقبنشینی برای او محسوب میشود.
صلاح نهتنها بزرگترین خرید تاریخ ترابزوناسپور است، بلکه شاید بزرگترین انتقال تاریخ فوتبال ترکیه هم باشد.
البته دیگر ستارههایی که به فوتبال ترکیه آمدند ممکن است با این ادعا مخالف باشند؛ بازیکنانی مانند روبین فان پرسی،دیدیه دروگبا،روبرتو کارلوس و بهخصوص گئورگی هاجی که در سال ۱۹۹۶ در ۳۱ سالگی به گالاتاسرای پیوست؛ سنی که نسبت به بسیاری از ستارههای دیگر، به اوج دوران حرفهایاش نزدیکتر بود و بعدها چهار قهرمانی سوپرلیگ ترکیه را به دست آورد.
اما تفاوت صلاح این است که او تنها یک فصل قبل از این انتقال، در تیم قهرمان لیگ برتر انگلیس بیست و نه گل ثمر رسانده بود.
سوپرلیگ ترکیه به چنین انتقالهایی معروف است: ستارهای بزرگ که کمی از دوران اوجش فاصله گرفته، به دنبال آخرین قرارداد بزرگ و درآمد قابلتوجه دوران حرفهایاش میگردد. از نظر تاریخی، این لیگ برای بازیکنی که دیگر توانایی بازی در پنج لیگ بزرگ اروپا را ندارد، تعادل مناسبی ایجاد کرده است. سطح رقابت پایینتر است، اما دستمزدها همچنان جذاب هستند، باشگاههای بزرگ ترکیه مرتب در رقابتهای اروپایی حضور دارند و جو ورزشگاهها آنقدر پرشور است که میتواند با فضای فوتبال سطح بالا برابری کند.
بخشی از این جذابیت هنوز وجود دارد، هرچند بازارهای جدیدی مانند آمریکا، عربستان و البته حدود یک دهه پیش چین، از نظر مالی این مدل را به چالش کشیدهاند.انتظار میرفت صلاح راهی یکی از سه باشگاه بزرگ استانبول شود، اما نه گالاتاسرای و نه فنرباغچه علاقهای به جذب او نشان ندادند؛ حتی با وجود اینکه فرصت امضای قرارداد با او به آنها پیشنهاد شده بود.
بشیکتاش مذاکرات طولانیای برای جذب صلاح داشت و در مقاطعی به نظر میرسید به امضای قرارداد با او نزدیک شده است، اما در نهایت نتوانست ــ یا نخواست ــ خواستههای مالی صلاح و مدیر برنامهاش، رامی عباس، را برآورده کند. این موضوع را اوندر اوزن، مدیر فنی بشیکتاش، تأیید کرد.اوزن به رسانهها گفت که رئیس باشگاه، سردار آدالی، به جای اینکه «یک تصمیم عوامپسندانه» بگیرد، «تصمیمی واقعبینانه گرفت و فعلاً از میز مذاکره کنار رفت.»
و اینجا بود که نوبت ترابزوناسپور رسید.
آنها موفقترین باشگاه ترکیه خارج از جمع سه تیم بزرگ استانبول هستند و تاکنون هفت بار قهرمان سوپرلیگ شدهاند؛ هرچند به جز یک قهرمانی در سال ۲۰۲۲، تمام این عناوین در دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ به دست آمدهاند. ترابزوناسپور یکی از تنها دو تیم خارج از استانبول است که توانسته قهرمان لیگ ترکیه شود.
اما در مقیاس کلی فوتبال ترکیه، همچنان باشگاهی کوچکتر محسوب میشوند. برای درک بهتر سلطه سه تیم بزرگ استانبول بر فضای فوتبال این کشور، کافی است بدانیم صبح چهارشنبه، مهمترین خبر فوتبالی صفحه اصلی روزنامه «حریت» ــ که در تئوری یک رسانه ملی است ــ درباره تلاش احتمالی فنرباغچه برای جذب اندریک، مهاجم رئال مادرید، بود؛ نه ورود محمد صلاح به ترابزون.

ترابزوناسپور در لیگ قهرمانان اروپا حضور ندارد. آنها فصل گذشته در ترکیه سوم شدند و فقط دو تیم اول اجازه حضور در مرحله انتخابی لیگ قهرمانان را دارند. بنابراین ترابزون باید در مرحله پلیآف لیگ اروپا شرکت کند و در آنجا با برنده دیدار فرنتسواروش مجارستان و گورنیک زابژه لهستان روبهرو خواهد شد.
برای نشان دادن اندازه واقعی باشگاه، کافی است به ردهبندی باشگاههای فوتبال اروپا (بر اساس عملکرد در رقابتهای یوفا) نگاه کنیم؛ ترابزوناسپور در رتبه ۱۴۶ قرار دارد، بین باشگاههایی مانند آرافاس ریگا از لتونی و وایکینگور ریکیاویک از ایسلند.
فهرست بازیکنان آنها هم چندان هیجانانگیز به نظر نمیرسد. صلاح در خط حمله کنار پل اونواچو بازی خواهد کرد؛ مهاجمی که طی دو فصل اخیر در ترکیه گلهای زیادی زده، اما هواداران فوتبال انگلیس او را با دوران کمفروغش در ساوتهمپتون به یاد میآورند.
آندره اونانا نیز برای یک فصل دیگر بهصورت قرضی از منچستریونایتد به این تیم پیوسته است. آنها همچنین دو بازیکن از تیم ملی کیپورد دارند که در جام جهانی توجه زیادی جلب کرد: واگنر پینا و سیدنی لوپس کابرال؛ بازیکنی که با آن شوت تماشایی مقابل آرژانتین گلزنی کرد.اما با هر معیاری که نگاه کنیم، فاصله سطح کیفی این تیم با همتیمیهای سابق صلاح در لیورپول بسیار زیاد خواهد بود.
پس چرا ترابزوناسپور؟
واقعیت این است که به نظر میرسد ترکیه تنها کشور اروپایی است که باشگاههایش حاضر بودهاند خواستههای مالی صلاح را برآورده کنند و با کنار رفتن سه غول استانبول، ترابزوناسپور گزینه بعدی در صف بوده است.گزارشها حاکی از آن است که صلاح سالانه ۱۷ میلیون یورو (حدود ۱۴.۵ میلیون پوند یا ۱۹.۶ میلیون دلار) دستمزد دریافت خواهد کرد؛ علاوه بر آن، ۵ میلیون یورو پاداش و درصد قابلتوجهی از فروش پیراهنهایش نیز سهم او خواهد بود.

آرامش نسبی ترابزون ــ حداقل در مقایسه با استانبول ــ و مناطق اطراف آن شاید برای صلاح جذاب بوده باشد؛ چرا که او در دوران حضورش در لیورپول نیز در حومه شهر و به دور از هیاهو زندگی نسبتاً آرامی داشت. او همچنین راهی کشوری با اکثریت مسلمان میشود. ترکیه از نظر رسمی کشوری سکولار است، اما تقریباً تمام جمعیت آن مسلمان هستند. بنابراین، اگرچه این موضوع با توجه به اینکه صلاح ۹ سال در انگلیس زندگی کرده، احتمالاً عامل اصلی تصمیمش نبوده، اما ممکن است بیتأثیر هم نباشد.
او برای نخستین بار از زمان ترک باشگاه المقاولون العرب و مصر در سال ۲۰۱۲، قرار است در یک کشور مدرن با اکثریت مسلمان، ستاره اصلی و چهره شماره یک یک باشگاه باشد.
اما یک سؤال مهم وجود دارد: ترابزوناسپور چگونه توانایی پرداخت چنین قراردادی را دارد؟ بهخصوص که درآمدهای لیگ قهرمانان اروپا را برای تقویت منابع مالی خود ندارد.
مانند بسیاری از چنین انتقالهایی در ترکیه، تأمین مالی این قرارداد از طریق اسپانسرها انجام خواهد شد؛ بهخصوص قراردادهایی با شرکت هواپیمایی ترکیش ایرلاینز و شرکت خودروسازی برقی ترکیه، توگ (Togg). هر دو شرکت ارتباطاتی با دولت ترکیه دارند.
در حالی که گزارشها مدعی بودند ترابزوناسپور انتخاب شخصی صلاح بوده، رئیس باشگاه، ارطغرول دوغان، تا پیش از سهشنبه تلاش داشت این موضوع را کماهمیت جلوه دهد.او به شبکه A Spor گفت:
«چنین توافقی وجود ندارد. درباره برنامه آوردن او به ترابزون هم چیزی وجود ندارد؛ هیچ چیزی در کار نیست. اگر چنین برنامهای داشتیم، اطلاعرسانی میکردیم، رسانهها در جریان قرار میگرفتند و… چنین چیزی وجود ندارد.»اما تا صبح چهارشنبه، صلاح در استانبول حضور داشت تا تستهای پزشکی ترابزوناسپور را انجام دهد و سپس راهی ترابزون شود تا با هواداران جدید و مشتاقش روبهرو شود.
ورود صلاح ــ در کنار هزینههای سنگین بشیکتاش و فنرباغچه در تابستان امسال ــ نشاندهنده ناامیدی گسترده در فوتبال ترکیه برای پایان دادن به سلطه گالاتاسرای است.
گالاتاسرای تحت هدایت اوکان بوروک چهار قهرمانی متوالی سوپرلیگ به دست آورده است؛ اتفاقی که پیش از این هیچ تیمی نتوانسته بود پنج بار پیاپی انجام دهد و سایر رقبا بهشدت میخواهند مانع رخ دادن آن شوند.
تابستان گالاتاسرای چندان پرسر و صدا نبوده، اما آنها تابستان گذشته ۷۵ میلیون دلار برای ویکتور اوسیمن هزینه کردند و همچنان به دنبال خریدهای جدید هستند.

آیا حضور صلاح میتواند به ترابزوناسپور کمک کند تا سلطه گالاتاسرای را به چالش بکشد؟
احتمالش کم است. آنها فصل گذشته هشت امتیاز کمتر از گالاتاسرای کسب کردند و دیگر مدعیان هم تقویت شدهاند.
بشیکتاش لئاندرو تروسار را جذب کرده و پس از ناکامی در جذب صلاح، تمرکز خود را روی دوشان ولاهوویچ گذاشته است.فنرباغچه نیز میسون گرینوود و ناتان آکه را به خدمت گرفته و رئیس جدیدی دارد که مصمم است به طلسم ناکامی تاریخی این باشگاه پایان دهد؛ طلسمی که از سال ۲۰۱۴ و آخرین قهرمانی لیگ آنها ادامه دارد.
اما درباره خود صلاح چه میتوان گفت؟
آیا او قصد دارد از این انتقال بهعنوان سکویی برای بازگشت به یک باشگاه بزرگتر استفاده کند؟ آیا مثلاً زدن ۲۵ گل در سوپرلیگ ترکیه میتواند باعث شود یک تیم معتبر اروپایی دوباره به سراغش بیاید؟باز هم، این سناریو چندان محتمل به نظر نمیرسد.
یکی از طولانیترین داستانهای نقلوانتقالاتی تابستان سرانجام به پایان رسید؛ اما نه به شکلی که بیشتر ما انتظار داشتیم.
لیگ ترکیه خیلی فیزیکی هست و صلاح به فنا خواهد رفت